Heimild

Ég er búin að velta þessu fyrir mér fram og til baka. Ég setti sjálfri mér nokkuð háleit markmið í ársbyrjun og ef satt skal segja þá hefur mér ekki tekist sem skyldi að ná þeim. Sjálf hef ég ekki áhyggjur af því að hafa ekki náð markmiðunum, það sem ég hef meiri áhuga á að rannsaka er afhverju ég náði ekki markmiðunum sem ég tilskyldi. Eftir allt þá hef ég alltaf haldið því fram að þetta sé einföld stærðfræði, kalóríur inn, kalóríur út. Hvað er að halda aftur af mér?

Í nokkra mánuði núna hef ég reynt sjálfa mig á því að lifa af meðalhófi. Ég vil trúa því að mér sé treystandi, að ég geti tekið skynsamlegar ákvarðanir, að ég sé nógu vel gefin til að vita hvað er gott fyrir mig og hvað er tilbúin hollusta. Og mér gengur ágætlega. Ég borða hollan og góðan mat á virkum dögum, um helgar fara hlutirnir aðeins úr böndunum og svo tek ég aftur ákvörðun um að borða hollt og gott og geri það alla vikuna. Og ét svo yfir mig um næstu helgi.

Og ég er farin að trúa því að ég geti ekki lifað af meðalhófi. Að sykur hafi meiri og þéttari tök á mér en ég ræð við. Eins heitt og mig langar til að geta sagt að ég sé nógu sterk til að fá mér einn bita, eina sneið, einn mola, þá verð ég núna að viðurkenna að það er bara ekki svo. Ég get haldið nógu vel við mig, svo vel að ég fitna ekki. En ég þjáist enn af lönguninni. Og hún er alveg jafn sterk, alveg jafn brjálæðislega óviðráðanleg og fyrir þremur árum síðan. Láttu mig fá kexpakka og ég hætti ekki fyrr en hann er búinn. Og mér leiðist þessi endalausa barátta. Ég vil bara vera frjáls. Svona eins og ég er frjáls frá sígarettum núna.

Ég prófaði fyrir nokkru síðan að borða engan unninn sykur í mánuð. Mér fannst það fínt, og það var tilraun sem ég var sátt við en þegar öllu var á botninn hvolft þá fann ég ekki mikinn mun. Og ég sé það núna að ég gekk ekki nógu langt. Það er núna kominn tími til að ganga alla leið og taka allan sykur út. Og þá meina ég allan frúktósa. Þar með talið ávexti, ferska og þurrkaða eða í sultuformi. Ég þarf að taka út allan sykur til að frelsa sjálfa mig frá þessari fíkn fyrir fullt og allt. Ég ætla að nota næstu vikuna til að æfa mig og venja mig á þetta smávegis og svo er það bara að taka hann allan út.

Sykur á sér djúpstæðar rætur í okkur öllum. Það er ekki nóg að þurfa að díla við hreina líkamlega fíkn heldur er tilfinningaleg tengsl við sykur ótrúlega sterk líka. Sem verðlaun, huggun, sem félagi. Allt þetta veitir sykurinn og tilhugsunin um að yfirgefa þennan vin er náttúrulega ógnvekjandi. En ég þarf að fá að þekkja líkama minn og þarfir hans án þess stanslaust að berjast við að fæða sykurþörfina fyrst.

Frúktósi veitir enga fyllingu, hann meira að segja vekur þau viðbrögð í líkamanum að troða og troða í sig. Margar rannsóknir sýna að frúktósi hefur ekki sömu rísandi áhrif á insúlin í líkamanum og glúkósi. Þessvegna heldur fólk því fram að agave (90% frúktósi) sé hollustuvara. En þetta er ekki endilega sniðugt vegna þess að insúlin er eitt af hormónunum sem sem stjórnar matarlyst. Að gefa líkamanum því næringarefni sem hann sér sem enga ástæðu til að segja manni að maður sé orðinn saddur, búinn að fá nóg, er þessvegna ekki sniðugt. Og bara ávísun á ofát. Sykur (frúktósi) ruglar í hormónakerfinu í líkamanum, skapar löngun og þráhyggju og leiðir þannig til hins óhjákvæmilega vítahríngs megrunar og ofáts.

Ég ætla þvi að gefa því sjéns að prófa að sleppa frúktósanum í nokkrar vikur og sjá hvernig mér líður. Án þráhyggjunnar ætti ég að geta fundið jafnvægið sem ég er alltaf að leita að.

Ég ætla að sleppa (að venjulegum hvítum sykri og hvítu hveiti að sjálfsögðu meðtöldu):

Ávextir
Ávaxtasafi
Þurrkaðir ávextir
Sulta
Tilbúnar sósur (tómat og bbq)
sojasósa
balsamic edik
hunang
agave
sweet freedom
hlynsýróp
pálmasykur
og auðvitað súkkulaði, gosdrykkir, kex og kökur.

Ég er gífurlega spennt. Mér finnst ég hafa rannsakað málið til hlýtar og hafa komist að vel ígrundaðri niðurstöðu. Mér finnst ég hafa vísindin með mér í liði. Ég hef líka engar sálrænar ástæður fyrir ofátinu. Það eru engar tilfinningabeinagrindur í mínum skáp. Ég verð þessvegna að líta til hins líkamlega og fara að íhuga að ég er kannski bara sykurdópisti. Að ég sé að berjast við efni sem ég hef litla stjórn á. Og að lokum þá veltur velferð mín og hamingja á því að geta verið frjáls. Og til að fá að reyna frelsið verð ég að gefa dópið upp á bátinn. Mér líður betur nú þegar.

Við Ásta í London í nóvember.

Það var í miðju samtali við hana Ástu mína sem ég öðlaðist nýjan fókus. Það er reyndar oft þannig þegar ég tala við hana, hún á það til að benda mér á hitt og þetta sem ég segi og snýr því tilbaka til mín og lætur mig hugsa um það sem ég segi og um það sem ég geri. Ég var að væla. Enn sem áður. Og ég var að nota orð og frasa eins og "dæmd" og "föst" og "ákveða bara að fara á sykurfyllerí" og þar fram eftir götunum. Hún spurði mig þá afhverju ég gæti ekki hugsað um mat eins og ég hugsa um sígarettur. Mig langar sko alltaf smá í sígó. Mér fannst alltaf voða gott að reykja. Og stundum, eins og þegar ég er með eitthvað í glasi, eða eftir góða máltíð, eða þegar ég hitti Rannveigu eða Auði, þá langar mig alveg svakalega í sígó. En ég fæ mér ekki.

Ég ætti að hugsa um sykurmat og hveitibrauð á sama hátt. Mig langar kannski alltaf smávegis í og stundum, við sérstakar aðstæður, kemur mér til að langa alveg voðalega mikið í. En ég fæ mér samt ekki af því að ég veit að það er verra fyrir mig að fá mér en að sleppa því bara.

Ég er búin að vera svona þenkjandi síðan á mánudag. Og sem stendur er ég með skýrasta móti. Ég er að sætta sjálfa mig við tilhugsunina um að "langa alltaf smá" en að það sé bara svona í bakgrunninum og færist svo fjær og fjær. Það eru núna oft löng tímabil þar sem ég man ekkert eftir því að mig langi í smók. Heilu mánuðirnir. Kannski að það verði að lokum bara þannig með glassúrinn og fransarann?

Ja, nema ég fái mér bara rettu og kók?

Þrjú ár af skólamyndum, loksin í ramma. 

Horft inn í stofu

Nýtt sófaborð, hliðarborð, körfur, lampi, kaffibolli. Vantar málningu.

Hvað ég elska IKEA mikið. Nú er allt í lífi mínu komið í röð og reglu, allt komið ofan í körfu, sett í ramma, í stíl og nett samansett. Það á að sjálfsögðu eftir að mála veggina, það þarf að bíða eftir að gipsið þorni alveg, og við þurfum víst líka að hafa tíma til að gera það almennilega. En þetta er allt í áttina hjá okkur.

Næsta IKEA við okkur er í Warrington, í uþb klukkustundar keyrslu frá Wrexham. Og við áttavilltu hjónin erum ekkert of spennt að leggja á okkur að villast þetta. Eins gaman og mér finnst í IKEA þá er bara heilmikið á hjónabandið lagt þegar við keyrum út. Síðast keyrðum við hring um hafnarsvæðið í Liverpool áður en við komumst aftur heim. Ég held því fram að guðirnir passi vanalega upp á það að úthluta í samband einum lóðsara og einum áttavillingi. En eitthvað fór þetta úr skorðum hjá okkur Dave þvi við erum bæði svo áttavillt að vandræði stafa af. Í hvert sinn sem við reynum að komast eitthvað reynir á hjónabandið til hins ýtrasta þar sem taugarnar þenjast við hverja vitlausa beygju og sveigju og eftir því hversu langt við færumst frá áfangastað. Það hefur nokkrum sinnum komið fyrir að við hreinlega gefumst upp og förum bara heim aftur. En hjónabandið blífur þannig að kannski eru þessir litlu útúrdúrar okkar bara gerðir til að gera okkur að vandaðra pari.

Warrington sjálf er sérlega óspennandi bær, og lítið þangað að sækja. Nema náttúrulega þetta flennistóra IKEA. Við vorum undirbúin, skildum Láka eftir hjá tengdó, vorum með innkaupalista og nógan tíma fyrir okkur. Ég fyllist einhverju ská þjóðarstolti þegar ég kem þangað, ég veit hvað senapssild er og skil nöfnin á húsgögnunum. Við röltum um í rólegheitum, tíndum ofan í körfuna af listanum og skoðuðum eldhús. Fengum okkur að sjálfsögðu kjötbollur og sultu áður en við héldum heim aftur.

Og öllum að óvörum tókum við bara einn aukasveig á leiðinni heim, fórum yfir bæði River Mersey og River Dee og komumst klakklaust frá Englandi heim til Norður Wales. Batnandi fólki er best að lifa.

Ég er núna búin að skrúfa saman stofuborði, hliðarborði og leslampa, setja myndir í ramma og setja allt smáleg í körfur. Allt á sínum stað. Ég er búin að hreinsa út úr öllum skápum, henda drasli og senda í endurvinnslu. Ég er að vona að svona tiltekt, uppfæring og röð og regla sé það sem ég þarf til að koma afgangnum af sjálfri mér í röð og reglu. Mig langar svo til að vera aftur skipulögð og með eld í maganum.

Helvítis. Ég bætti á mig öðru hálfu kílói þessa vikuna. Það er kíló í plús síðustu tvær vikurnar og ég nánast aftur á byrjunarreit. Eins og Janúar hafi bara ekki skipt máli. Ég er greinilega enn ekki með hausinn í leiknum. Mér til varnar verð ég þó að segja að ég vann 60 tíma í þessari viku ásamt því að læra, skrifa og aðstoða við flutninga. Síðan á þriðjudag hef ég ekki haft tíma í heilsusamlegan lífstíl. Mér er sama hversu mikill vani þetta er, ég þarf samt amk klukkutíma á kvöldin til að undirbúa mig og ég þarf að komast í búð eða hafa tíma til að komast á netið til að panta matarsendingu. Ég hef ekki haft tækifæri til þess. Í ofan á lag hefur verið of vont veður þegar ég kem heim á kvöldin til að hlaupa.

Jaddí jaddí jada. Það er samt engin ástæða til að þyngjast. Tímaleysi og stress og ég ætti bara að borða minna. Ég hefði átt að hafa í huga minni hlaup og minnka matinn þessvegna. Fokking fokk. Djöfull er ég leið á þessu.

Og vegna þess að ég er greinilega ekki í fallegu skapi akkúrat núna og mér finnst ég ekki geta skrifað mig frá því þá ætla ég að taka eina eða tvær sun salutations og ná aftur jafnvægi.

Matseðillinn í dag var ferskur og hressandi. Svona drauma "lífstíls" matseðill.

Morgunmatur; 0% Grísk jógúrt með heimalöguðu granóla og frosnum bláberjum.

Snarl; gulrót og matskeið af marokkó kryddaðri húmmús.

Hádegismatur; Kale (grænkál) og kjúklingabaunasalat með radísum og parmesan, næpusnakki og hálfri, grófri kornabeyglu.

Eftirmiðdegissnarl; Kaffibolli og kubbur af hrá-hjónabandsælu.

Kvöldmatur; Cavolo Nero létt svissað á pönnu með hvítlauk og sítrónu og smávegis af serrano skinku.

Kvöldsnarl; handfylli af möndlum sem ég ristaði í hunangi.

Æðislegt.

Skítt þessvegna að ég komst ekki út að hlaupa í dag. Og enn skítlegra að mig langar hrikalega í nammi í kvöld. Þetta er bara þannig kvöld einhvernvegin.

Ég hef verið að hugsa þetta allt saman vitlaust að undanförnu. Ég er alltaf stoppandi á þessu að það sé í lagi með mig núna, að fólk horfi á mig og sjái ekki feita manneskju lengur. Og ég finn enga hvatningu í því lengur. Þetta að verða venjuleg. Ég er ofur venjuleg núna.

En ég skráði mig í þrjú mismunandi hlaup núna í kvöld. Í mars, apríl og mai hlaupin í 12 á 12 markmiðinu mínu. Og ég fattaði að ég hef verið að hugsa þetta öfugt. Akkúrat núna eru hlaupin hvatningin mín. Og eitt af tólunum til að verða betri hlaupari er að nota næringuna á réttan hátt. Á sama hátt og það er lífsnauðsyn að fara út í það minnsta þrisvar sinnum í viku, að gera hraða- og taktæfingarnar, að gera líkamlega háttinn á réttan hátt og á áhugarverðan máta, þá á næringin að vera einn meginþátturinn í æfingaprógramminu. Það er þannig sem ég þarf að hugsa þetta allt saman. Borða til að hlaupa. Ekki öfugt.

Það setur óneitanlega skemmtilegri vinkil á málið, ik?

Mig grunar að það sé hægt að segja að ég sé fórnarlamb eigin velgengni. Þegar ég lít tilbaka á síðustu tæpu þrjú árin finnst mér að fyrstu tvö hafi farið í nokkuð stöðugt fitutap og þó nokkra einbeitni af minni hálfu til að léttast. Síðasta árið hef ég svo hinsvegar tekið ægilega á því í viku, svo hálfkákað næstu vikuna, tekið einn dag í algert rugl, nokkra daga í meira hálfkák, heila helgi í rugl, svo aftur í smá tiltekt og þar fram eftir götunum. Ég finn ekkert langt tímabil þar sem ég var einbeitt og heil í verkefninu "léttast um síðustu 15 kílóin." Það kemur að miklu leyti til af því að ég er oftast bara ánægð með sjálfa mig. Ég veit að ég get borðað svo og svo mikið til að viðhalda mér eins og ég er, ég ekki lífshættulega feit lengur (og er stundum meira að segja bara dálítið sæt) og ég get gert vel flest það sem mig langar til að gera núna þegar kemur að hreyfingu. Ég er nokkuð viss um að þetta sé að halda aftur af mér að léttast um þessi síðustu 15. Það er engin örvænting í mér núna.

Örvænting er svo reyndar ekki tilfinning sem ég nenni að díla við lengur. En ég nenni heldur ekki hálfkákinu. Mér finnst ég hafa mér til varnar að ég var eldhúslaus í síðustu viku og þessvegna ætla ég að segja að þetta hálfa kíló sem ég þyngdist um sé ekki vegna hálfkáks eða einbeitningarleysis, heldur vegna "c´est la vie". Svona vikur koma stundum þar sem lífið tekur fram fyrir hendurnar á manni og það verður bara að kljást við þær og gera það besta úr þeim. Ég er ekki með hálfkák, ég er, og var alla síðustu viku, að vinna að markmiðum mínum af fullum krafti og heilindum. Hálft kíló er rassgat í bala og ég læt það ekki slá mig út af laginu.

Ég ákvað að það jákvæða sem ég myndi læra á svona djöfulviku væri að hatast ekki við granóla stykkin sem ég kenni um þyngdaraukninguna heldur hanna uppskrift að mínum eigin sem væru holl og góð. Mér tókst reyndar ekki að búa til stykki sem héldu formi, en á núna góðan skammt af granóla út á jógúrtið í næstu viku. Kókós- og heslihnetugranóla. Gómsætt.

Nýr veggur, nú þarf gipsið að þorna og svo má mála.

Þessi vika er búin að vera alveg svaðaleg. Á mánudaginn kom hingað flokkur af mönnum til að laga hjá mér veggina. Þeir höfðu komið hér fyrir nokkrum árum en unnu verkið illa og nú var ekkert annað í stöðunni en að rífa allt niður og byrja upp á nýtt. Þessu fylgdi gipsryk um allt hús og nánast ólifnaðarhæft í þrjá daga. Því fylgdi svo þrif langt fram á nætur. Og það í sömu vikunni og ég var í svaka verkefni í vinnunni og var ekki komin heim á kvöldin fyrr en eftir sjö. Ég hafði byrjað vikuna á gífurlega jákvæðan hátt, uppfull af eldmóð. Og reyndi mitt besta að halda uppi heilsusamlegum dampi þrátt fyrir að hafa í raun ekki aðgang að eldhúsi, þrátt fyrir að vera þakin ryki, þrátt fyrir að komast ekki út að hlaupa vegna tímaleysis. Og ég var bara nokkuð ánægð með hvernig gekk. Þangað til á miðvikudag þegar ég keypti, í smá örvæntingu, kassa af morgunverðarorkustöngum til að stinga í nestisboxið mitt af því að ég gat ekki búið neitt til í allri drullunni í eldhúsinu. Ég keypti þær gegn betri vitund. Ég hugsaði meira að segja með mér að það væri betra fyrir mig að kaupa bara fjögur snickers því þá væri ég að minnsta kosti ekki að ljúga að sjálfri mér og heiminum. En nei, eitthvað fannst mér meira "socially acceptable" við að borða granola nut bar klukkan 10 að morgni en snickers. Þrátt fyrir að í granola nut bar væru fjórar mismunandi tegundir af sykri. Í snickers er þó bara ein tegund. Sykur. Og vikan hefur legið nett niður á við síðan, magnast upp af stressi, drullu, tímaleysi, meira stressi vegna þess að ég gat ekki planað matinn, meira stress vegna vinnunnar, þreytu, vöntun á hreyfingu, og allan tímann hakkaði ég helvítis heilsubitann í mig og fór alltaf yfir á kalóríunum á því.... vítahringur frá helvíti. 

Og hvað gera bændur? Jú, klára að þrífa kofann og fara svo út að hlaupa í fyrramálið og halda bara sínu striki. Fokk og enter.