fimmtudagur, 2. júlí 2015

Af íþróttum í plúss

Ég eyddi helginni í sollinum í London og kom heim með mér einhverja bévítans óáran og lá nánast örend fyrri hluta vikunnar. Það var rosalega gaman í London, eins og alltaf, og ég prófaði þar að fara í spin tíma. Eitthvað sem ég hef aldrei prófað áður. Mér fannst það ægilega skemmtilegt og hef í hyggju að leita uppi slíka tíma hér í sveitinni. Það hefði verið betra að sleppa kvefpestinni þó því ég er náttúrulega á leið í hjólreiðakeppni núna á sunnudaginn og er ekkert búin að geta æft mig í vikunni í ofanálag við að vera hreinlega dálítið slöpp ennþá. 

Spin tíminn minnti mig reyndar á að ég á lítið sem ekkert af alvöru íþróttafötum. Flestir í tímanum voru í fínum íþróttafötum. Það er mér afskaplega mikilvægt að eiga rétta dótið, alveg sama hvað ég er að gera ég vil "look the part", fyrir utan að flest íþróttaföt eru hönnuð til að gera íþróttina ánægjulegri. Það er ekki bara töff að vera í spandex frá tám að  hvirfli, það er líka miklu þægilegra. Þannig að þetta er ekki bara kvabb um að vilja tolla í tískunni, mér er alveg sama þó skórnir eða gallinn sé úr tveggja ára gamalli línu og keyptur í Sports Direct fremur en beint frá Nike eða Adidas, en ég vil geta gert eins vel og hægt er og litið vel út á meðan. 

Það svíður því helvíti mikið að flest vel hönnuð íþróttaföt eru einungis hönnuð með núverandi íþróttafólk í huga. Það er ekki gert ráð fyrir okkur tilvonandi og upprennandi stjörnum. Hjólreiðarnar hafa sérstaklega leitt þetta í ljós. Þegar ég lyfti var allt í lagi að vera í víðum jogging buxum og hlírabol. Svo lengi sem ég átti góðan sporthaldara var í lagi með mig og ég gat verið nokkuð frambærileg. Þegar ég svo byrjaði að hlaupa var ég komin niður í 14-16 og gat auðveldlega keypt mér falleg og töff hlaupaföt án nokkurra sérstakra vandkvæða. En núna, þegar ég er aftur komin upp í 18-20 er ekki nokkur leið fyrir mig að fá á mig flotta hjólagalla. Hjólreiðar einfaldlega krefjast þess að maður klæði sig á vissan hátt til að ná sem bestum árangri og svo að túrinn sé sem ánægjulegastur. Þannig er líf mitt gjörbreytt eftir að ég eignaðist hjólabuxur með gelpúðum í klobba. 30 kílómetrar án gelsins eru núna óhugsandi. Sama gildir um að vera í einhverju sem heldur úti vatni og vindum en er á sama tíma ekki til að hefta hreyfingu eða læsa inni svita. Í ofanálag er ég líka að mæta í vinnu og þarf að að geta brotið allt saman auðveldlega niður í bakpoka. Ekki litlar kröfur hér. 

Roy Castle lungnakrabbameinsgóðgerðarsamtökin sem ég ætla að hjóla fyrir sendi mér þessa forláta hjólapeysu til að vera í á sunnudaginn. Hún er alveg ekta, úr dry wick efni, með litla hakann fyrir rennilásinn í hálsinn og síðari að aftan með handhægum vösum sem gera ráð fyrir að maður er hallandi fram á við. 

Þeir urðu líka glaðir við bón minni að senda stærsta númerið, 2XXL. 

Peysan er níðþröng á mér. Svo þröng að ég efast um að ég geti verið í henni. Sem gæti verið vandamál því hún á að þjóna sem keppnisnúmer og svo er þetta líka auglýsing fyrir góðgerðarsamtökin. 

Þetta er allt svo öfugsnúið. Nú veit ég að það eru raddir sem segja að það að hafa gínur í búðum í stærðum 14-16 sé aðeins til að hvetja fólk til að halda áfram að éta sér til óbóta, að það "lögleyfi" það að vera feitur, og kannski er þetta að selja ekki íþróttaföt í stórum stærðum sama taktíkin til að smána fólk til að reyna að grenna sig en sjálf veit ég að það virkar bara ekki. Ef smán og fyrirlitning virkaði þá værum við öll þvengmjó, það vita það allir. Nei, væri ekki nær að passa einmitt að bestu og flottustu íþróttafötin séu seld í stærstu stærðunum til að einmitt hvetja feitasta fólkið til að taka þátt? Það er nú víst nógu erfitt að drífa sig út í hreyfingu þó maður þurfi ekki  líka alltaf að vera í götóttum leggings og svefnbol af manninum sínum? 

Ég gúgglaði og það eru nokkur fyrirtæki sem auglýsa að þau framleiði og selji í stærðum, en meira að segja þau stoppa nokkurn vegin við 18 og nota sérstöðuna til að rukka helmingi meira fyrir. Sem er nú varla réttlátt.

Svo er reyndar möguleiki að ég hafi misskilið þetta alltsaman og það sé rétt og gott að ég troði mér í spandex þremur númerum of lítið svona svo aðrir geti séð alla dýrðina nánast óvarða og notað sem forvörn og hvatningu?

föstudagur, 19. júní 2015

Af nýjum og gömlum vinum

Ég er búin að vera í allskonar stússi í vikunni. Eignaðist meira að segja nýja vinkonu. Og ég stússaðist í eldhúsinu, eitthvað sem ég hef ekki gert almennilega í þónokkurn tíma. 



Ég hafði spjallað heilmikið við stelpu sem ég hitti á einum hjólatúrnum með grúppunni minni fyrir nokkru síðan. Við skiptumst á tölvupósti og um daginn hafði hún svo samband, var að hugsa um að prófa nýjan hring sem var nálægt þar sem ég bý og hvort ég vildi ekki koma með. Mér finnst þetta bæði spennandi og ógnvænlegt. Gaman að hitta nýtt fólk og gera nýja hluti, ógnvænlegt að þurfa að spjalla við ókunnugan í langan tíma. Það reyndist svo ekkert mál, okkur kom mjög vel saman og höfðum um heilmikið að spjalla. Óhjákvæmilega kom upp að ég hefði svo sem ekkert á móti því að léttast aðeins við að hjóla. Og út frá því beindist talið að næringu. Hún var steinhissa þegar ég sagðist hafa verið í stanslausri megrun síðan ég var 11 ára. Og svo flissuðum við að því hversu vel greinilega það gangi hjá mér. Hún aftur á móti hefur aldrei farið í megrun. Og er tágrönn. Ég hef oft hugsað með mér að það sé eins gott að ég hafi verið í stanslausri megrun, ég væri 180 kíló annars. En ef ég segi satt frá þá hefur þessi hugsun breyst aðeins að undanförnu og þar sem við sátum úti í sólinni í Chirk datt mér hug hversu mjó ég væri eiginlega hefði ég aldrei farið í megrun?



Alla leiðina tilbaka, í gegnum undurfagra náttúruna í Shropshire og Norður-Wales, yfir Fronctysyllte vatnabrúna og til Rhos var ég að hugsa um þetta. Ef ég hefði aldrei heftað sjálfa mig svona hefði ég bara lært náttúrulega hvað var gott fyrir líkama minn og hvenær ég átti að stoppa? Hefði ég fundið eðlilega hreyfingu og notið hennar án þess að hafa áhyggjur af hitaeiningum brennt? Og það sem er allra mikilvægast; get ég brotist undan áratuga oki megrunarkúra og hugsunarhættinum sem kemur með þeim og einhvern tíman náð að verða heilbrigð? 

Eitt er það sem stendur upp úr og eftir í öllu þessu stússi mínu og það er ekki það að verða grennri. Nei, það sem stendur upp úr og stendur eftir er það sem ég hef gífurlegan áhuga á og það er næringarefni, mataræði og heilbrigði. 

Það er búin  að vera voða gott veður í vikunni og mér fannst komin timi á að búa til létt sumarhitanasl, og hvað betra en ís?

Ég hafði fundið þessar litlu flöskur í Lakeland fyrir nokkru og hef verið að nota út á hafragrautinn eða út í haframúffur og á jógúrt. Datt svo í hug að ég gæti hrært upp kókósmjólk og kakó og notað bragðdropana til að bragðbæta aðeins. Út kom þessir líka ljómandi góði kókóshnetu ís, rétt um 200 hitaeiningar í hverjum skammti og fínn á kvöldin vegna lágmarkskolvetna. 
 Maður þeytir bara saman kókósmjólk (bara þykka hlutann), vanilludropa, smávegis hlynsýróp, salt og kakó ásamt bragðdropunum og frystir svo. Ég frysti í sílíkónmóti og stakk svo bara maisstönglagaffli í til að hafa "handfang" á ísnum. Voðalega gott og gaman að eyða tíma í að búa til eitthvað nýtt. Í annað skiptið sem ég gerði þetta svo bætti ég við macadamia hnetum til að hafa svona smá crunch með líka. 

Í stússinu í eldhúsinu var ég minnt á hvað mér þótti gaman að finna svona alternatives og hvað mér þykir varið í að hugsa vel um heilsuna með því að næra líkamann vel og vandlega. Ég man ekki betur en að ég hafi einu sinni sett fram fullt af uppskriftum hérna. Ég fékk líka oft tölvupósta og komment, frá fólki í svipaðri stöðu og ég fór að velta fyrir mér hvað hafi orðið um þetta fólk. Eruð þið öll grönn og fitt eða eruð þið enn að ströggla svona eins og ég? Mikið þætti mér gaman að heyra frá ykkur. 

fimmtudagur, 11. júní 2015

Af ótroðnum slóðum

 Eins sjálfsörugg og hrokafull ég er þá er ég líka alveg ómöguleg í ókunnum aðstæðum. Mér finnst afskaplega erfitt að hitta nýtt fólk og ég vandræðast lengi með að ímynda mér aðstæður og reyni að semja góðar upphafssetningar. Mér finnst "small talk" alveg sérstaklega erfitt, ég spjalla ekki. Og af því að ég get ekki spjallað fleygi ég mér alltaf út í allt of mikla dýpt og er farin að segja ókunnugum frá mínum innstu leyndarmálum og virka örugglega bara dálítið skrýtin skrúfa. Ég er líka áttavilltasta manneskja sem ég þekki. Og manneskju sem finnst nýtt og óþekkt óþægilegt á sérlega erfitt með að vera áttavillt. Ég get illa lesið kort, skil aldrei hvar ég er í stóra samhenginu og hef ekkert sens á hvar ég er í samhengi við hvert ég vil fara. Eg á enn eftir að læra hvort er hægra og vinstra, notast aðallega við upp og niður í þvi samhengi. Að stoppa og spyrja leiðbeininga er því sérstaklega erfitt því ég get ekki fylgt eftir hægri/vinstri leiðbeiningum og svo er ég líka örugglega farin að röfla við manneskjuna um eitthvað sem skiptir engu máli. Svo sný ég líka alltaf í suður.
Það var þessvegna ekkert smá mál þegar ég ákvað að fara nýja leið heim úr vinnunni. Í fyrsta lagi þurfti ég að skoða kort og reyna að skilja hvert ég átti að fara. Ég vildi reyna að finna leið sem var eins hjólavæn og mögulegt var. Ég lá yfir google maps og var búin að mæla út leið sem ég taldi nokkuð skemmtilega þó hún væri nokkuð lengri en beina leiðin heim. Ég reyndi líka að skoða kortið með það í huga að ég myndi villast (það gerist alltaf) þannig að ég gæti líka kannast við kennimerki og komist aftur  í allavega réttu áttina. Ég prófaði á mánudag og þriðjudag að fara aðeins út af leið, fór sem sagt helminginn af kunnuglegri leið og svo afganginn nýja leið, en í gær var svo komið að því að fara alla leið. Ég var búin snemma í vinnunni, sólin glampaði á himni og vindurinn var í lágmarki. Ég sagði við sjálfa mig að í hvert sinn sem ég hef gert eitthvað sem ég er hrædd við hef ég uppskorið mun meiri gleði en hræðslu. Allt sem ég hef verið að stússast í þessi undanfarin ár hefur verið til að hrista upp í áttavlltu mér og fá mig til að vaxa sem mannseskju. Það er alltaf þess virði. Ég lagði því í hann.

Það er fátt skemmtilegra en að hjóla á fallegum degi í gegnum uppsveitir Cheshire sýslu. Flest bóndabýlin eru byggð á tímum Tudoranna og hér hefur alltaf verið nóg af öllu þannig að öllum byggingum er vel viðhaldið. Svo búa nú mest í þeim núna forríkir fótboltakappar, frekar en bændur. Leið lá í gegnum Chester og Lache og svo út úr Cheshire og yfir í Flintshire. Mjúk fjöllin í Norður-Wales alltaf við sjóndeildarhringinn. 
 Hvert sem litið er sér maður svona fínerí, Tudor byggingar, verkamanna "cottage", kirkjur og óðalssetur. Og hvert sem litið er sér maður líka glitta í kastala, í mismunandi góðu ásigkomulagi. Ég hjólaði eftir því sem bretar kalla B roads, sem eru svona bakvegir og mun skemmtilegra fyrir hjólreiðafólk en að vera á A vegum þar sem er meiri og hraðari umferð. Ég fór í gegnum nokkur lítil þorp sem öll hefðu getað verið bakgrunnurinn fyrir Miss Marple sögur, morð í hverju húsi. 
Ég var svo glöð. Ég var á réttri leið, allt var að ganga upp og ég hló aðeins með sjálfri mér að því hvað lífið er skrýtið. Hvað eru örlögin furðuleg skepna að haga því þannig að hér er ég, fertugur íslendingur að rúlla mér í gegnum sveitavegi í Cheshire á leið heim úr vinnu. Þegar hér var komið voru leiðbeiningarnar minar orðnar dálítið rykugar. Ég stoppaði og snéri við nokkrum sinnum til að kanna hvort ég væri á réttri leið og stoppaði við einn sveitabæjinn til að spyrjast leiðar. Ég var alltaf á réttri leið en var að hafa smá áhyggjur af því að sveitavegirnir voru að breytast meira í sveitaslóða og svo urðu þeir meira svona eins og traktorsför. Reyndar var svakalega skemmtilegt að hjóla þarna, náttúrufegurðin óumdeilanleg og alveg sérlega skemmtilegt að vera algerlega laus við umferð. Ég reyndi að bæla niður allar áhyggjur um að ég væri ekki á réttri leið, sagði við sjálfa mig að ég gæti ekki villst svo langt af leið. Ég hlyti alltaf að lokum að finna eitthvað sem vísaði allavega í átt að Wrexham. Ég hafði lagt af stað rétt fyrir hálffjögur. Þegar ég svo leit á klukkuna og sá að hún var orðin fimm varð ég smávegis skelkuð. Byrjaði að ímynda mér að krákurnar sem voru á sveimi yfir mér væri að plotta að kroppa úr mér augun og velti fyrir mér örsnöggt hvort líkið myndi nokkurntíman finnast. En hristi svo af mér dramatíkina.  Google hafði sagt mér að ferðalagið allt ætti að taka klukkutíma og fjörtíuog fimm mínútur, og ég því langt á eftir áætlun. Ég íhugaði að fara alla leið til baka.  En svo skyndilega kom ég af slóðanum og að Croeshowel og vissi að LLay væri rétt fyrir handan hæðina. Ég var semsagt komin til Wales og frá Llay er rétt um hálftíma ferðalag til Wrexham og allt á hjólabraut. Ég tók því gleði mína aftur og byrjaði að njóta ferðalagsins upp á nýtt. Frá Wrexham til Rhos ákvað ég svo að fara í gegnum Erddig til að halda áfram að njóta sveitaveganna. Og var svo komin heim rétt um klukkan sex eftir rúma tvo og hálfan tíma á hjólinu. 

Ég skal viðurkenna að ég var þreytt í morgun. Rassinn aumur og lærin þreytt. Ferðalagið í vinnuna sem vanalega tekur mig um klukkutíma og tuttugu mínútur var nær klukkutíma og fjörtíu mínútum og ég hugsa að ég taki hreinlega pásu á morgun. Ég er jú, búin að hjóla 230 km á fjórum dögum. En mikið sem ég er glöð með mig. Áttavillta ég get tekið sveitaveginn frá Englandi til Wales. Það er ýmislegt gott sem kemur út úr því að þröngva sér út fyrir þægindahringinn. 

fimmtudagur, 4. júní 2015

Af ýmiskonar katastrófum

Það er alveg sama hvað ég reyni ég bara get ekki komist undir 2300 hitaeiningar yfir daginn. Það er að segja ekki án sorgar, þunglyndis, angistar og kvala. Ekki að ég sé dramatísk eða neitt. 

Þetta á ekki að koma neitt sérlega á óvart. Ef ég skoða BMR (basal metabolic rate) töluna mína fáum við 1815 hitaeiningar yfir daginn. Þetta eru hitaeiningarnar sem ég brenni bara til að framkvæma lágmarks athafnir eins og að anda og láta hjarta dæla blóði. Þegar ég svo nota Harris Benedict regluna til að reikna út lágmarks hitaeiningafjöld sem ég þarf til að viðhalda þeirri þyngd sem ég er í núna fæ ég út 2493 hitaeiningar. Það er BMR x 1.375. Ég nota 1.375 vegna þess að ég er "lightly active". Vinn skrifstofuvinnu en hreyfi mig nokkrum sinnum í viku. Líkaminn er hannaður til að viðhalda þyngd. Líkaminn hefur engan áhuga á að léttast aftur ef fituforði er aukinn. Líkaminn gerir hvað sem er til að verjast öllum tilraunum til að minnka þennan fituforða. Þess vegna er það augljósasta leiðin til að vera grannur að fitna ekki til að byrja með! 

Nei, líkami minn hefur engan áhuga á að láta frá sér eitt gramm af þessari kósý fituklæðning sem hann hefur komið sér upp. Líkami minn veit hvað er fyrir bestu og það er að verjast öllum árásum á fituforðann, alveg sama hversu kænskulegan ég tel hernaðinn vera. 

Ég er semsagt að berjast, og já við skulum nota orðið berjast, gegn óskum eigin líkama. Mér finnst þetta sérlega áhugaverð pæling. Ef það er svona ofboðslega óhollt að vera feitur, hversvegna berst líkaminn svona einarðlega gegn því að léttast? Ég reyni oft að leggja kalt mat á þetta hjá mér. Hvað get ég sagt að sé likamlega að mér sem ég get beint tengt við offitu?

Ég er með ónýt hné. Og það er enginn vafi á að 50 aukakíló í langan tíma hjálpuðu ekki til. Og ég efast ekki um að það væri betra ef ég væri 20 kílóum léttari núna. En ég er líka viss um að þau verði aldrei góð. Þau myndi halda áfram að vera ónýt þó ég væri 60 kíló. 
Ég er kannski með aðeins of háan blóðþrýsting. Ég veit það ekki, ég hef aldrei mælt hann. Ég fæ hinsvegar nokkuð oft hausverk og verð ofurþreytt og af einhverjum ástæðum tengi ég það við blóðþrýsting. En að tengja það við spik? ´Eg er ekki viss, ég þekki bara grannt fólk sem er með of háan þrýsting. 
Ég svitna í sumarhitanum. Kannski meira en ef ég væri grönn. Ég veit það ekki. Ég er að hjóla hratt og ímynda mér að grannt fólk myndi líka hitna aðeins við átökin. 
Ég er í miklu betra formi en mjög margir sem eru mun grennri en ég. Miklu betra formi.
Mér finnst ljótt að vera feit. 
Þar kom það. 
Ég get bara ekki haldið því fram án þess að blikna að mér finnist ég jafn fín núna og ég var fyrir 20 kílóum síðan. Ég var miklu fínni þá. End of. 

Aðfinnslur mínar við spikið mitt eru sem sagt fagurfræðilegar. Og líkama mínum er drullu sama um hvað mér finnst gaman að geta keypt mér kjóla í Zara. Hann kærir sig ekkert um fagurfræði. 

Líkami minn gengur svo langt í baráttu sinni við að halda í spikið sitt að hann flæðir heilann með hórmónum sem láta manni líða vel þegar maður borðar hitaeiningamagnið sem hann telur rétt og pumpar út vanlíðunarhormónum þegar maður reynir að minnka við sig. Hann nýtir hverja hitaeiningu betur en líkamar grannrar manneskju nýtir sínar. 

En ef mér finnst betra að vera mjórri en ég er núna, og það veit gvuð að ég hef reynt að vera sátt og ánægð með að vera ánægð með mig eins og ég er núna, er það eina sem mér dettur í hug að reyna að halda áfram þessum skæruhernaði mínum. Í stað þess að reyna að skera út 500 hitaeiningar á dag er kannski hægt að minnka um 100. Það er örugglega eina leiðin til að plata líkamann til að ná grunnþyngdinni niður. Ég verð sem sagt ægilega grönn og fín um áttrætt. 

Ég gæti líka reynt að breyta fegurðarskyni mínu.

Eða beðið af öllu hjarta eftir katastrófunni sem kastar mannkyninu út í hungursneyð og örbirgð þar sem ég hef nægan fituforða og get hlegið hjartanlega að þvi hversu sniðugur líkami minn var að passa svona vel upp á mig á meðan allt granna fólkið hrynur niður í hrönnum allt í kringum mig. 


laugardagur, 30. maí 2015

50 mílur

Ég er búin að skrá mig í svona hjóla"atburð". Ekki veit ég hvað maður kallar svona á íslensku. En hvað um það, ég mundi hvað það var gaman að æfa fyrir eitthvern sérstakan atburð þegar ég var að hlaupa og hvað það var svo gaman að taka þátt í svoleiðis. Ákvað því að reyna að svipast um eftir svoleiðis. Mér finnast hjólreiðamennirnir heldur mikið uppteknir af tímatökum og var eiginlega hætt við þegar Ég fann svo 50 mílna amatörvænan atburð í gegnum hjólagrúppuna sem ég hitti í Port Sunlight. Hugsaði með mér að þetta væri nú meira bara svona í gamni, eins og svo oft er þetta gert með fjáröflun í huga og meira svona til að skemmta sér en að liggja á einhverri brjálaðri tímatöku. Fyrir utan að ég er nú vön að fara þessa vegalengd orðið þegar ég fer báðar leiðir í og úr vinnu. Það var svo ekki fyrr en ég var búin að borga þáttökugjaldið að ég fattaði að ég fer rúma 50 kílómetra í vinnuna. En hér er um að ræða 50 mílur. Mílur og kílómetrar eru ekki það sama. 50 mílur eru rúmir 80 kílómetrar. 

Eftir að hafa fölnað aðeins hugsaði ég með mér að þetta væri bara hið besta mál. Þetta er ekki fyrr en 5. júlí þannig að ég hef núna mánuð til að æfa mig aðeins. Ég ætla þess vegna að drífa mig í að hitta hjólagrúppuna sem fer lengri leiðir en konugrúppan mín núna næst laugardag og fara lengra og hraðar með þeim. Svo setti ég svona meiri reglu á hvernig ég fylgi eftir daglegri rútínu hvað hjólreiðarnar varðar og svo lengi sem ég fylgi því nokkuð eftir ætti að vera í lagi með mig. 

Það er allt annað að hjóla en að hlaupa. Ég hefði aldrei skráð mig í 10 km hlaup með mánaðarfyrirvara. Ekki nema ég væri viss um að ég gæti hlaupið 10 km. En það er eitthvað þægilegra við hjólreiðarnar. Það er hægt að hjóla miklu lengur en maður getur hlaupið. Og það er hægt að hjóla miklu lengur en maður heldur.  Svo lengi sem maður passar að drekka vatn og rasssærið er ekki of mikið er hægt að krúsa endalaust. Ef brekkurnar eru viðráðanlegar. 

Það er bara voðalega gaman að hafa eitthvað svona til að stefna að og hlakka til. 

fimmtudagur, 28. maí 2015

Af síðasta sjens

Dave minn skemmtir sér konunglega í nördamegruninni sinni. Hann telur hitaeiningar og skref og skrásetur af miklum móð í algorytma og lógarytma og kökuriti (namm kökur...) og línuriti og hvaða excel búnaði sem hann kemur höndum yfir. Rannsakar og analýserar og dregur ályktanir. En aðallega situr hann bara brosandi og dáist að tölfræðinni. 

Það lekur líka af honum lýsið. Og ég náttúrulega gat ekki annað en hrifist með. Kannski að ég byrji bara að telja hitaeiningar líka? Ég geri það hvort eð er fyrir kvöldmatinn sem ég elda til að gera prósessinn auðveldari fyrir hann, ætti ég ekki bara að byrja að skrásetja allt líka? Ég hefði nú svo sem ekkert á mótii því að léttast um nokkur kíló áður en við förum til Spánar í ágúst. Og ég hafði varla sleppt hugsuninni áður en ég var komin út í kaupfélag, búin að kaupa hálfan líter af cookie dough Ben & Jerry´s rjómaís og búin að troða allri dósinni í mig. Svo öflug er "síðasta kvöldmáltíðar" hugsunin í mér. Bara tilhugsunin um að reyna að hafa örlítila heftingu á hitaeiningum yfir daginn og ég geri tafarlaust uppreisn og borða þangað til mér verður illt. Þetta er eiginlega alveg merkilegt. Ég get líka hugsað þetta þannig að hefði ég ekki gælt ástúðlega við megrunarhugsunina hefði ég sparað mér átta milljón hitaeiningar. Ég hefði aldrei borðað ísinn ef þessi hugsun hefði ekki komið upp. Það finnst mér dálítið merkileg pæling. Fyrir mig er megrun einfaldlega skaðlegri en að bara sleppa henni. 

Þessvegna er líka svo afskaplega mikilvægt fyrir mig að ég nái að hætta öllu þessu daðri við megrunartilraunir eða lífstílsbreytingar eða hvað það á nú að kallast. Því fyrr sem ég bara byrja að treysta sjálfri mér fyrir sjálfri mér því betra. Ég er enginn fábjáni, ég á alveg að geta hugsað vel um sjálfa mig. 

Við erum öll ólík og það sem virkar fyrir Dave virkar bara ekki fyrir mig. Engu að síður, um leið og ég var búin að jafna mig aðeins ákvað ég að prófa að telja saman hvað ég er að borða mikið yfir daginn nú þegar ég er öll svona full af innsæji og sjálfsást. 

Týpískur dagur lítur einhvernvegin svona út:
Morgunmatur: Skyr með lófafylli af múslí og spíruð brauðsneið með vænni slettu af hnetusmjöri (350) 
Morgunsnarl: Epli og 15 gramma stykki af reyktum cheddar osti (150)
Hádegismatur: 2 harðsoðin egg, mtsk af paprikumauki, tvær sneiðar af súrdeigsbrauði og jógúrt með ástriðualdin (650)
Millisnarl: Heimagerð haframúffa og kaffi latte (300)
Kvöldmatur: Tveir bitar af úrbeinuðu, skinnlausu kjúklingalæri með salsasósu og ananas, 125 g af brúnum grjónum og gufusoðið pak choi kál (600)
Kvöldsnarl: Skinny latte og jógúrsletta (250)

Allt í allt eru þetta um 2100 hitaeiningar. Ég hjólaði 60 km þennan dag og var svöng áður en kom að matmálstímum. Samt. Samkvæmt fræðunum er þetta allt of mikið af hitaeiningum. Allt er þetta samt matur sem er stútfullur af næringarefnum, ekkert unnið eða sykrað eða óhollt á neinn hátt. Mér fannst þetta bara vera fínt þó ég verði að viðurkenna að mér finnst hitaeiningafjöldinn heldur mikill þegar ég týni þetta saman. Er ég að borða allt of mikið? Ef ég hefði borðað minna hefði ég verið svöng, liðið illa og endað í einhverri Ben og Jerry vitleysu. Eða er það kannski bara málið? Ég þarf bara að sætta mig við að borða minna en ég vil? Eða er kannski bara betra að hafa orku í 60 km hjólatúr, líða vel með hvað ég borða og segja bara fokk it, ég verð bara feit?

fimmtudagur, 21. maí 2015

Af nýjabrumi

Fílelfd og fíldjörf fór ég í Waitrose eftir vinnu í gær og hnusaði um allan grænmetisgangana fram og tilbaka. Mig langaði til að elda eitthvað nýtt og óþekkt og á sama tíma sýna Dave hvað það er hægt að borða vel þó maður sé kannski jafnvel að passa upp á hitaeiningar eða næringarefni. Ég er fílelfd því ég finn það svo skýrt hvað það er rosalega gott að vinna innan svona ramma. Hann hefur ákveðið á meðan við bíðum eftir coeliac greiningunni að halda sig við ákveðið magn af hitaeiningum yfir daginn. Léttirinn sem ég fann þegar hann kom með þetta var svakalegur. Svo mikill að mér datt jafnvel í hug að ég hafði verið farin að þjást af ákvarðanaþreytu. Þegar maður hefur óskilyrt leyfi til að borða hvað sem er er líka fljótt að koma í lós við hverskonar ofngótt af mat við búum við. Það er svo mikið til af öllu, bæði af mat og allri neysluvöru að stundum verður maður bara ringlaður af öllu þessu drasli sem maður á að kaupa endalaust. Markaðsetning innan matvöruverlsana neyðir mann til að langa í allskonar vitleysu og það er ekki einu sinni bara matur og drasl sem er yfirþyrmandi; maður er eiginlega líka að drukkna í hverskonar upplýsingum á þessari gervihnattaöld. 

Stundum er bara gott að taka allt þetta val, taka allt þetta framboð af manni og fylgja bara settum reglum. Hvort sem það er að halda sig innan hitaeiningaramma, eða taka út heilu matarflokkana, eða allt kjöt, og þar fram eftir götunum. Maður hefur bara úr vissu að moða og öll ákvarðantaka verður einfaldari og auðveldari. Það þýðir samt ekki að maður hætti að gera tilraunir. 

Ég fann semsagt afskaplega ljóta rótarhnyðju í Waitrose og gekk út frá því að því ljótari því betri hlyti það að vera á bragðið. Keypti sem sagt celeriac rót, sem ég myndi þýða sem sellerírót á ástkæra ylhýra en get ekki alveg svarið fyrir það. Ég ákvað að byrja einfalt og hamfletti og kubbaði svo niður og sauð í mauk. Stappaði svo með smávegis smjéri og bauð upp á sem um kartöflumús væri að ræða. Mér þótti þetta óskaplega gott, kremað og létt, með örlitlum selleríkeim. Og kom alveg í staðinn fyrir músina. 

Og skildi mig eftir kampakáta; valmöguleiki innan ramma. Gæti ekki verið betra. 

mánudagur, 18. maí 2015

Af magabólgum og meltingarvegum

Það er örugglega fátt skemmtilegra en að setja sér markmið. Setja upp plan, brjóta það niður í smærri einingar, kaupa sér nýja stílabók, setja upp litakerfi, reikna út kíló, eða sentimetra, eða vegalengd eða peninga. Hvað svo sem markmiðið er, að léttast eða lyfta þyngra, hlaupa lengra, safna fyrir einhverju eða verða hávaxnari kannski. Ég alveg elska þetta tímabil, þegar framtíðin er óskrifuð og hvað sem er getur gerst.  Og ég verð að viðurkenna að ég er svona smávegis háð því. Maður fær svona vímutilfinningu fyrst. Ég hef oft rokkað um í hugsuninni að kannski væri bara best að ráfa á milli mismunandi megrunarkúra og um leið og nýjabrumið fer af að byrja þá bara á þeim næsta. Svo lengi sem ég held alltaf í það að enginn kúr sé lausnin "á þessu öllu saman" þá sé í raun lítið að því að lifa bara frá einum kúr til annars. Það virðist samt ekki alveg virka þannig. Það fylgir alltaf tímabil þar sem maður verður fyrir vonbrigðum eða dettur í það og þyngist aftur um allt draslið áður en maður fattar að byrja á öðrum kúr. Og maður þarf að byrja upp á nýtt frekar en að geta bara haldið áfram. 

Dave minn fór til læknis um daginn. Hann er með slæmt magasár og er núna farin að fá allskonar skemmtilegar meltingartruflanir. Kom heim hálf traumtíseraður eftir pot í alla enda og eftir að fengið að vita að hann er ef til vill með coeliac (glúten óþol) og að læknirinn mælti eindregið með að hann taki mataræðið alvarlega í gegn. Eins niðurlútur og hann var gat ég ekki annað en uppveðrast yfir þessum fréttum. Ég gæti upplifað nýjabrumið í gegnum hann! Lögleg megrun! Sett upp plan um hitaeiningar sparaðar yfir daginn og vikuna, sett upp skrá um þyngd og hæð, framvarpað áætluðu þyngdartapi, búið til matseðil, verið peppari og gúrú og stjórnað hreyfingarplani. Þvílik lukka yfir mér! Já, og honum auðvitað. 

Hugsaði málið aðeins og ákvað að stinga upp á að hann myndi kaupa sér fitbit, úrið sem mælir hitaeiningar inn og út, skref tekin yfir daginn og mælir svefnmynstur. Mér fannst að svona tölfræðinördadót myndi helst höfða til hans til að halda honum við efnið. Og það var eins og ég vissi, hann varð ægilega spenntur yfir að fá nýtt "gadget" og rauk til að kaupa tækið. Síðan bað hann mig um að slaka á. Ég væri búin að ganga í gegnum mitt og að hann þyrfti að fá að gera þetta allt á sínum forsendum. Og ég skil hann vel, ég held að það sé ekki hægt að byrja á punktinum sem ég er stödd á núna. Það þarf hver og einn að skrifa sína sögu, prófa þetta allt. Er ég ekki sú sem hvað hæst belja um að engin ein leið henti öllum? 

Ég sit því núna og bít niður endajaxlana til að koma ekki með of miklar upplýsingar, eða vera með krítík eða bjóða ekki fram of mikla hjálp. Hann verður að fá að gera þetta sjálfur. Ég er bara að vona að gleðin og kátínan sem hann finnur fyrir núna smitist yfir í mig. Get ég sameinað þetta að borða af innsæi OG borðað eftir plani? Það er svo gaman að hafa plan....

föstudagur, 15. maí 2015

Röddin í eyðimörkinni

Ég hef ekki verið ég sjálf að undanförnu. Ég er rosalega hress gella vanalega, jákvæð og bjartsýn og að mestu leyti hamingjusöm. En eitthvað hefur greinilega verið að plaga mig að undanförnu því þegar ég lít tilbaka finnst mér eins og að það heyrist afskaplega lítið í þessari jákvæðu, bjartsýnu rödd af því að reiða röddin yfirgnæfir allt annað. Svona eins og stjórnmálamaður í kappræðum hrópa ég bara hærra og hærra án þess að hafa svo sem neitt sérlega uppbyggilegt til málanna að leggja. 

Ég er bara að reyna að koma einhverju sensi á heiminn sem hefur skyndilega snúist á hvolf hjá mér. En í staðinn fyrir að vera glöð og þakklát fyrir þetta tækifæri að rannsaka heiminn út frá nýju sjónarhorni varð ég hrædd og reið. Og tók þann pól í hæðina að ég þyrfti að sannfæra alla um að við búum við misrétti og hatur og hamfarir og mér fannst ég þurfa að afsaka og bera í bætifláka fyrir allt sem ég gerði, eða gerði ekki. En ég þarf ekkert að sannfæra neinn um að þetta sé erfitt. Það vita það allir. Ég þarf heldur ekki að sannfæra neinn um að upplýsingarnar séu ruglandi og að maður viti ekki dag frá degi hvað "megi" og hvað "megi ekki" borða. Við erum öll jafn ringluð yfir því. Ég þarf heldur ekki að sannfæra neinn um hversu mikla vinnu ég legg í heilsuna. Ég veit það sjálf.  Málið er að maður þarf bara að afsaka sig ef maður skammast sín. Og ég á ekki að þurfa að skammast mín fyrir nokkurn skapaðan hlut. 

Ég er búin að blogga í langan tíma. Ég hef alltaf reynt að vera hrein og sönn og ímynda mér að ég sé að halda dagbók og að það sé enginn að lesa. Ég er kannski stundum of hreinskilin. En ég get heldur ekki neitað því að það er fólk sem les og að flestir sem lesa gera það vegna þess að ég var einu sinni "eftir" mynd. Og mér finnst leiðinlegt til þess að hugsa að ég sé hætt að veita hvatningu eða gefa hugmyndir eða hreinlega bara vera skemmtileg. En ég get heldur ekki bara hætt að skrifa eftir öll þessi ár. Það má vera að áherslan breytist aðeins.  

Mig langar ekki til að vera reiða röddin sem þrumar um réttindi feitra. Ég á ekkert að þurfa þess. Ég vil vera röddin sem talar um jafnvægi og sátt, um forvitni og uppgötvanir og frelsi og ást. Ég vil vera röddin sem segir að þetta verði allt í lagi. Ég vil vera röddin sem segir sannleikann, en ég vil líka vera röddin sem gefur von, ekki sú sem drepur hana niður. 

miðvikudagur, 13. maí 2015

Af tíma-og fjárþröng

"Það þarf að hafa tíma, kunnáttu og fjárhag til að elda mat.

Svona þegar ég skoða söguna finnst mér augljóst að ein af ástæðunum fyrir því að fólk fitnar er unnin matvara. Ég tel að það sé engin tilviljun að við byrjum að fitna fyrir alvöru á svipuðum tíma og við hættum að elda frá grunni og matur verður meira og meira unninn til að vera einfaldara og fljótari í meðhöndlun. Endalaus viðbætt gervi-og bætiefni eru núna sett í allt bæði til að lengja líftíma, gera auðveldara til notkunar og til að bragðbæta. Og sumir segja til að gera okkur háðari bragðinu, þe með viðbættum sykrum og fitu. Þetta, í sambland við óæti sem er selt sem megrunarvara, megrunarkúrana sjálfa og breytta hegðun hvað hreyfingu varðar stuðlar svo allt að aukinni fitusöfnun meðal almennings. 

En fyrir utan að hér komi kjarnorkustyrjöld sem þurrkar allt draslið út svo við getum byrjað upp á nýtt tel ég að það sé fáránlegt að halda því fram að allir geti borðað vel og hollt og óunnið. Það er ýmislegt sem hér kemur til. Er aðgangur að ferskri matvöru þar sem þú býrð? Hefur þú efni á að kaupa ferska matvöru eða er dósamatur og hvítt brauð það sem launin þín bjóða upp á? Ef þú getur keypt ferskt geturðu borgað enn meira fyrir lífrænt? Hefurðu aðstöðu til að elda? Ertu með sæmilega vinnuaðstöðu, geymslu og hefurðu efni á að borga fyrir gas/rafmagn? Hefurðu orku eftir vinnu til að elda? Hefurðu kunnáttu til að gera það? Hefurðu tíma til að elda frá grunni? Þetta eru allt aðstæður sem eru ekki sjálfgefnar hverjum sem er. 

Það að borða hollan og góðan mat er því orðið að þjóðfélags-og efnahagsmálefni. (Socio-economic issue) og "offitufaraldurinn" því hluti af stærri umræðu en einfaldlega þeirri sem er í heilanum á mér. 

Flestir gera sér illa grein fyrir því hversu mikinn tíma og orku það tekur að standa í eldhúsinu, sér í lagi ef allt er eldað frá grunni. Það er nánast ómögulegt að biðja fólk um að gera þetta eftir langan vinnudag með börnin hangandi á manni þegar maður er ekki viss um hvort það sé til nóg á heftinu til að borga rafmagnsreikninginn. Mér þykir líka ólíklegt að flest okkar gerum okkur nægilega grein fyrir hvað matvara er gífurlega mikið unnin, og líka sú sem virðist ekki vera svo. Þannig myndi maður halda að það væri seif að kaupa kjúklingabringu, spínatpoka og pestókrukku. Sulla þessu svo saman og segjast hafa eldað kvöldmat. En kjúklingurinn hefur sjálfsagt verið alinn upp í loftlausu búri þar sem hann var neyddur til að éta sykrað korn. Svo er bringan sykur, vatns- og saltsprautuð til að vera stærri, ferskari og fallegri í pakkningunni. Spinatið er útsprautað af eiturefnum til að halda pöddum frá og til að gera það grænna. Pestóið inniheldur 50 grömm af sykri. En það er líka fáránlegt að rétta mér lifandi hænu og biðja mig um að snúa úr hálslið, skera í sundur, hamfletta eða reyta og elda svo. Ég kem ekki heim úr vinnu fyrr en klukkan sex, ég hef engan tíma í að kála hænum. 

Og ég nenni varla að fara út í ruglið sem viðgengst þegar að heilsuvöru kemur. Það virðist vera hægt að selja allan andskotans til almúgans ef stimpillinn "náttúrulegt" er smellt á dósina. Arsenik og blásýra eru 100% náttúrleg þannig að það er ekki endilega sama sem merki á milli "náttúrlegt" og "hollt". 

Það er lítið mál að flykkjast á námskeið í að elda hollt, kaupa matreiðslubækur og næla endalausum uppskriftum á pinterest. En hefurðu í alvörunni tíma og fjárráð til að elda hollt? Og ef þú hefur tíma og peninga (heppinn þú!) geturðu verið viss um að matvaran sé í alvörunni holl?

Það er sjálfsagt best að gera eins vel og maður getur með úrræðin, tímann og kunnáttuna sem maður hefur. En að halda að það sé sjálfsagt mál fyrir alla að borða "hollt" er hroki einn.

Af áralöngum misskilningi

Ég er búin að úthugsa þetta allt saman og hef einungis komist að einni niðurstöðu. Allt sem við teljum að sé rétt, satt og óhrekjanlegur sannleikur hvað fitutap varðar stenst ekki. Hitaeiningar inn og út, þjálfun, viljastyrkur. Ekkert af þessu útskýrir hversvegna ég er feit og held áfram að vera feit. Og ekkert segir mér heldur að það sé slæmt að vera feit, nema fagurfræðin. 

Ef það væri hægt að stjórna fitu þá væri hún undir stjórn. Það er bara svo einfalt. Ég trúi því bara ekki lengur að það sé hægt að nota aga til að stjórna mataræði eða jafnvel matarhegðun. Ég trúi að það sé hægt að nota innsæji og skilning og virðingu við sjálfan sig. Ef maður finnur fyrir gífurlegri löngun í eitthvað þá er það vegna þess að það vantar eitthvað. Ef maður er að ströggla við að berjast gegn því sem maður skilgreinir sem lélegt val á mat, er betra að reyna að sleppa því að refsa sjálfum manni og reyna frekar að skilja hvað er í gangi. Ég hef notað aga og viljastyrk til að neyða sjálfa mig til að borða og haga mér á hátt sem er skilgreindur sem heilsusamlegur og það hefur hreinlega ekki hjálpað til að gera mig heilsusamlegri. Á margan hátt hefur það frekar gert mig veikari; hefur skaðað enn frekar samband mitt við mat, skaðað traustið sem ég á að bera til sjálfrar mín og að auki hefur það ekki skilað sérlegum varanlegum árangri til að verða mjó.

Það er hinsvegar hægt að ná árangri í að laga óheilbrigt samband við mat og það er hægt að verða heilsusamlegri og það allt án þess að léttast um eitt einasta kíló. 

Hræsnin í samfélaginu er augljós þegar skaðleg áhrif þess að fara í megrunarkúr eru skoðuð. Ef heilsan væri málið þá væri áherslan önnur. En samt er því er haldið fram að það eitt að vera grönn sé nóg. Að hvað aðferð sem er notuð til að verða grönn sé í lagi. Skera út heila næringarflokka, taka inn pillur sem valda hjartaflökti eða pillur sem valda saurleka! Og allt er þetta dæmt sem virðingarverðar leiðir til að verða "heilsusamlegur"! Endalausir jó-jó megrunarkúrar skilja ekkert eftir nema litla orku, lélega næringu og þeir algerlega rugla brennslukerfinu og hormónastarfsemi líkamans. Þegar fókusinn er á að refsa sjálfum sér, halda frá manni næringu, hatast við sjálfan sig fyrir að vera ekki nógu sterkur, er engin leið að ná fram heilsu. 

Um leið og við erum að sjá mannfólkið fitna sem heild erum við á sama tíma að horfa á næringarskort. Hvernig passar það? Erum við ekki að borða of mikið? Hversvegna erum við ekki að fá næringarefni? Kannski að það hafi með að gera að megrunarmarkaðurinn er búinn að fokka þessu öllu upp. Tökum sem dæmi D-vítamín bætta mjólk. Til að líkaminn geti upptekið D-vítamín þarf hann fitu. Mjólkin er engu síður auglýst sem fitusnauð. Hvernig á líkaminn þá að vinna úr viðbættu D-vítamíninu? Þetta er allt saman bara rugl.

Ég hef að undanförnu heyrt mikið talað um fólk sem er "skinny fat" Það er að segja að það er grannt á að líta en er með offitu að innan. Líffærin eru þakin innri fitu sem er mjög óheilsusamleg. Þegar ég hugsa um þetta þá sýnist mér að skilgreining á offitu sé orðin meiningarlaus ef grannt fólk getur líka verið offitusjúklingar. Ef grannt fólk fær innri offitu og sykursýki og feitt fólk er fílhraust með lágt kólesteról og fínan blóðþrýsting nú þá hlýtur það að vera merkingarlaust að vera of feitur.

Nema auðvitað hvað útlitið varðar. 

Mismunandi fólk bregst við mataræði og þjálfunarprógrammi á mismunandi hátt. Ég get skapað 3500 hitaeiningaþurrð yfir vikuna en ekki lést um 500 grömmin sem stærðfræðin segir að ég eigi að léttast um. Við stynjum upp yfir okkur að þessi og hinn geti borðað eins og hestur en aldrei fitnað en sumir geti ekki hugsað um mat án þess að bæta á sig fitu og samt höldum við að sama prógrammið gilldi fyrir alla? Hvaða rugl er það eiginlega? Borða minna og hreyfa sig meira... Þetta bara virkar ekki. Ef poki af kartöfluflögum hefði nákvæmlega sömu áhrifin á alla þá væru kartöfluflögur einfaldlega ólöglegar. 

Frá fyrstu stund sem maður byrjar að hreyfa sig byrjar líkaminn að vinna betur úr öllum næringarefnum og sér í lagi sykrum. Hreyfing er góð, ekki vegna þess að maður gæti kannski grennst. Hreyfing er góð vegna þess að allt kerfið helst við betur og lengur fram eftir ef maður hreyfir sig, þó maður léttist aldrei um eitt einasta kíló. En samt sjáum við ekkert sem árangur nema ef kíló og sentimetrar fjúki. Sannleikurinn er að frá fyrsta skrefi er árangri náð. 

Ef líkaminn vildi ekki vera feitur myndi hann ekki berjast gegn því að fitna? Ef líkamlega það er betra að vera grannur af hverju höfum við þróast til að vera með fituforða? Maður grennist þegar maður borðar ekki nóg. Og hvernig í ósköpunum er hægt að segja að það sé gott að borða ekki nóg? Náttúrulega granna fólkið dó allt út. Við erum afkomendur þeirra sem best söfnuðu fitu á líkamann til að lifa af hungurtímabil, við erum genatískt prógrömmuð til að fitna. 

Hjarta, heili og lifur eru líffærin sem brenna mestum hitaeiningum. Ef maður takmarkar þær byrjar maður einfaldlega að ganga á hæfni líffæranna til að starfa af fullum krafti. Það má vera að til að byrja með noti maður upp einhvern fituforða en að lokum byrja þess líffæri einfaldlega að starfa verr. Kaldhæðnin er svo að allir þessir "detox" kúrar sem fólk fer á. En með því að hefta orkuna sem lifrin fær byrjar að draga úr hæfni hennar til að vinna úr einmitt þessum eiturefnum sem tilgangurinn var að ná úr líkamanum! 

Það eina sem þarf að breytast er viðhorf okkar til feitra. Ef við erum jafnheilsusamleg og grannt fólk nú þá er engin ástæða til að krefjast þess að við grennumst nema af fagurfræðilegum ástæðum. Ekki krefst ég þess að rauðhærðir raki af sér hárið. Það velur það enginn að vera feitur, það eru mýmargar ástæður fyrir því að vera það. Nei, þetta er allt saman bara rugl og vitleysa og hver tilraun til að verða grennri gerir ekkert nema að vinna gegn því markmiði. Hættum þessu bara og byrjum frekar að fagna margbreytileika mannfólksins. 

fimmtudagur, 7. maí 2015

Þorlákshöfn -Rhosllannerchrugog

6. júní næstkomandi eru komin tólf ár síðan ég flutti hingað til Norður Wales. Þó ég hafi flutt hingað til að búa með manni og barni þá verð ég nú samt að viðurkenna að það voru mörg ár sem liðu þangað til ég hætti að vera "á leiðinni heim". Og það liðu enn fleiri þar til ég fékk ekki lengur spurninguna um hvenær ég flytti aftur heim. Eins og það að búa erlendis sé alltaf bara tímabundið ástand fyrir Íslending. En hér er ég enn og með hverju árinu sem líður finnst mér ólíklegra að ég fari nokkuð aftur heim. Það er svo komið núna að það eru rétt fjögur ár í að ég verði búin að búa hér eins lengi og ég átti heima í minni ástkæru Þorlákshöfn! Þannig að það líður heldur ekki á löngu áður en ég geti með sanni kallað sjálfa mig jafnmikinn "Jacko" (gæluorð fyrir fólk sem býr hér í þorpinu mínu) og ég get kallað mig Þollara.

Það er margt gott við að búa í útlöndum en ég skal nú samt segja að þetta var erfitt fyrst. Fyrir utan að sakna mömmu og pabba, vina og vandamanna ákaflega, þá var íslenskur matur mér sérlega hugleikinn. Hver sem hingað kom var krafinn um harðfist, söl, Nóakropp, flatkökur, lakkrís, remúlaði, pulsusinnep, hraunbita, appelsín, hangikjöt, saltfisk og skyr. Eftir því sem árin liðu varð listinn styttri þangað til að eftir stóð eiginlega bara harðfiskur. Þó ég slái nú ekki hendinni á móti Nóakroppi svona ef mér er boðið. Allt hitt fæ ég bara þegar ég kem heim. Það hjálpar líka að viðhalda harðfisknum (fyrir utan að vera gvuðaveigar) að Lúkas hámar hann í sig og ég vil endilega viðhalda því. Skyr var svo alltaf smávegis hjartasorg. Það er einhvernvegin vesen að vera að burðast með það á milli landa, og eitthvað sem ég nenni ekki að gera. Sérstaklega núna þegar keppikeflið er að fljúga með sem minnstan farangur. 

Hér í Bretlandi er alltaf heill gangur tileinkaður jógurtafurðum í öllum stórmörkuðum. Heilu kílómetrarnir í röðum af allskonar gúmmelaði; hreint og bragðbætt, sykrað og ósykrað, með allskonar ávöxtum eða granóla og kexi, heilsusamlegt eða jafn djúsí og góður eftirréttur. Og þar með talin grísk jógurt sem síðustu ár hefur aldeilis byrjað að njóta vinsælda meðal þeirra sem hugsa um heilsuna. Full af próteini og fitusnauð en samt þykk og rjómakennd. Ég fór fljótt að hugsa með mér að ég þyrfti að koma fólki upp á séríslenskt skyr. Skildi eiginlega ekki afhverju það hafði ekki gerst fyrr. Enn betra og hollara en grísk jógúrt! Þegar ég svo fattaði að það er í raun einfalt mál að búa sér skyr til heima sá ég í hendi mér að hér væri tækifærið mitt. Byrja á heimayrkju, koma í umferð, og koma svo með sér íslensk-velska blöndu; íslenskt skyr úr velskri sauðamjólk! 

Innan við viku eftir að ég hóf tilraunir heima kom í ljós að auðvitað var einvher búinn að hugsa þetta fyrir, og nú er hægt að kaupa hér skyr eftir íslenskri uppskrift í öllum betri stórmörkuðum. Hreint, jarðaberja og með hunangi. (Sem er bara rangt!) Og auglýsingin fylgir með. Tvisvar til þrisvar á kvöldin við sjónvarpsgláp æpi ég upp yfir mig "Eyrarbakki!" Og "hvaða fjall er þetta eiginlega? Það er ekkert fjall á Eyrarbakka?" Og um mig hríslast unaðsþjóðrembingur. VIð erum svo spes og æðisleg. 

Skyrið er fínt. Það er ekki alíslenskt, framleitt í Þýskalandi, hugsað upp í Danmörku og markaðsett hér. Skyrið mitt er kannski ekki mikið íslenskara, framleitt í Wales með enskri undanrennu. Og það er ekki ódýrara að búa það til sjálf, amk ekki á meðan ARLA skyrið er á tilboði í ASDA.  En það er svo skemmtilegt að búa það til sjálf. Standa yfir pottinum og fylgjast með hitastiginu. Hvað það er rosalega góð lykt sem stendur af skyrinu þegar það er búið að hleypa. Hvað það glansar fallega og að sjá svo breytinguna þegar mysan hefur síast frá. Það er bara eitthvað óviðjafnanlegt við allt sem maður leggur vinnu og ástúð í. Alveg sama hvað það er.  Meira segja þó maður endi ekki sem útrásarvíkingur.

mánudagur, 4. maí 2015

Af uppreisn

Ég á aldrei eftir að verða grönn. Aldrei. Ég á aldrei eftir að verða grönn þannig að ég get allt eins verið hamingjusöm. 

Oftar en ekki ljósta mann bestu hugmyndirnar þegar maður er að hreyfa sig og það var á hjólreiðum á leiðinni í vinnunna um daginn sem þessi hugsun kom upp. Ég get allt eins bara verið hamingjusöm frekar en að reyna að vera grönn. En hvað þýðir það eiginlega þegar ég segi svona hluti? Hvað þýðir það að vera feit og hamingjusöm og í hvað á ég að eyða tíma mínum ef ég er búin að gefa upp á bátinn þennan draum um að verða grönn og í ofan á lag búin að fjarlæga samasemmerkið á milli grönn og hamingjusöm? 

Get ég nú bara látið það eftir mér að ryksuga í mig heilum kexpakka á kvöldin? Get ég hætt að hreyfa mig? Get ég bara strokið ástúðlega um belginn á mér og andvarpað af hamingju að ég þurfi ekki lengur að hafa áhyggjur af honum? Get ég bara "gefist upp"?

Mér finnst að gefast upp ekki vera skilgreinining á að hætta að reyna að vera grönn og vera hamingjusöm. Ég held að þetta túlkist frekar sem bara ein setning: að vera hamingjusöm. Um leið og ég tek út úr dæminu að vera grönn opna ég fyrir möguleikann á að borða til að næra mig af alvöru og hreyfa mig fyrir gleðina. Ég er nefnilega hamingjusöm þegar ég hreyfi mig og þegar ég næri mig. Þegar ég hinsvegar borða með það eitt í huga að þvinga fram hitaeiningaþurrð og hreyfi mig með það eitt í huga að brenna enn fleiri hitaeiningum er ég ekki hamingjusöm. Hreyfing er ekki góð af því að maður gæti grennst af því að hreyfa sig; hreyfing er góð af því að hreyfing er góð. Það er hreyfinging sjálf sem gerir manni gott, ekki eitthvað sem kannski gæti gerst í framtíðinni. 

Ég á bara enn erfitt með að slaka á uppreisninni. Ég veit ekki alveg gagnvart hverjum ég er að gera uppreisn þegar ég borða yfir mig; gegn einhverju óskilgreindu yfirvaldi sem áður bannaði ofát á mat sem ég flokka sem djúsí eða gagnvart samfélagi sem segir mér að ég sé ákveðinn karakter bara vegna þess að það ég er feit. Ég á enn mjög erfitt með það. Að það sé hægt að segja mér að ég sé löt, án viljastyrks og einmana bara af því að ég ber utan á mér hvernig ég borða. Hvað með grönnu manneskjuna sem mætir ekki í vinnu? Ekki get ég dæmt um að hún sé löt bara á útlitinu en samt er í lagi að dæma svo um feitt fólk. Persónulega veit ég um fáa sem vinna jafn hörðum höndum að nokkrum sköpuðum hlut og ég hef unnið að því að verða grönn síðustu 35 árin. En samt má dæma mig sem lata. 

Er nema von að mig langi stundum að gera uppreisn. En ég er bara alltaf að skilja betur að byltingin étur börnin sín og fær sér svo líka kökusneið á eftir og bitnar á engum nema sjálfri mér. 

Sem færir mig aftur að því að vera hamingjusöm. Fyrir mér er það að finna þetta jafnvægi. Þar sem ég hreyfi mig þannig að það er skemmtilegt og með tilgangi en krefst ekki neins járnvilja. Járnvilji er bara fyrir sérsveitarmenn og á ekkert erindi við venjulegt fólk sem stundar venjulega hreyfingu. Þar sem ég er ekki það feit að ég meiði mig þegar ég hreyfi mig. Þar sem ég get borðað það sem mér sýnist, þegar mér sýnist en að ég kjósi frekar sjálfviljug að borða mat sem ég veit að lætur mér líða vel líkamlega. Þannig að ég kjósi að hætta að borða áður en ég verð of södd. Þar sem ég get dílað við sorgina sem ég finn þegar ég þvinga mig til að hætta áður en ég vil. Þar sem ég er frjáls.  

Það er meira en að segja það að gefa upp á bátinn rúmlega þrjátíu ára gamlan draum. Ég geri ekki ráð fyrir því að ég get bara hætt rétt sí sonna að hugsa í hitaeiningum. Þetta á eftir að vera smá prósess. En ég geri líka ráð fyrir því að sátt við sjálfa mig, jafnvægi og frelsi séu betri og stærri verðlaun en að passa í buxur sem ég keypti 1988. 


fimmtudagur, 30. apríl 2015

Af vængjum

Við sem höfum alist upp á Íslandi, eða í flestum Norður-Evrópulöndum, er nokkuð lukkuleg með að þvi fylgir ákveðið frelsi hvað líkamsímynd varðar. Við erum nefnilega öll vön að rífa okkur úr öllu í sturtunni í sundi, í ræktinni eða í gufu. Frá unga aldri höfum við staðið hlið við hlið, feitar og mjóar, litlar og stórar, með allskonar mitti, maga og brjóst og sápað okkur i sturtunni án þess mikið að spá í nekt sem slíkri. Það var ákveðið menningarsjokk að koma hingað til Bretlands þar sem nekt er alls ekki sjállfsagt mál. Hér fer fólk í sundfötin heima hjá sér, klæðir sig svo í fötin sín yfir, fer í sundlaugina þar sem það pukrast í litlum klefa áður en svo er haldið út í laug án þess að koma við í sturtunni. Hér er nakinn likami eitthvað til að fela og/eða grínast með. Ég veit af reynslu að flestar konur eru með appelsínuhúð og slit og að flest brjóst þurfa á alvarlegum stuðining að halda til að gefa þá mynd að þau sé stinn. Ég veit þetta vegna þess að ég hef komið milljón sinnum inn i búningsklefa þar sem ég stóð kviknakin meðal annarra kviknakinna kvenna. Ég veit hvernig venjulegar konur líta út.  Breskar kynsystur mínar hafa ekki þessa reynslu. Eftir því sem þær best vita eru allar konur eins og fótósjoppuð Elle McPherson af því að þær hafa aldrei fengið tækifæri til að sjá aðrar venjulegar konur. Ekki nema von að þeim finnist þær vera ómögulegar sjálfar. 

Ég verð þessvegna að viðurkenna að ég var hissa þegar ég sá Dove SönnFegurð myndbandið í gær sem segir að ein af hverjum fjórum íslenskum stúlkum fer ekki í sund vegna þess að þær skammast sín fyrir líkama sinn. Ég var sannfærð um að íslenskar stúlkur væru allar eins og ég; óttalausar eða að minnsta kosti með löngutöng reista hátt í áttina að hverjum þeim sem mundaði sig við aðfinnslur. 

Nú veit ég ekki hvort þetta Norður-Evrópska uppeldi mitt sé það sem hjálpar mér svona mikið nú þegar ég er að reyna að stunda "fitusátt" (fat acceptance) eða hvort ég sé hreinlega bara alveg á skjön við allt sem aðrar konur eru að hugsa. Ég hef engar óraunhæfar hugmyndir um fegurð. Sjálf hef ég aldrei þurft neitt sérstaklega að berjast við útlitið. Mér hefur alltaf þótt ég vera voðalega sæt. Ég sagði stundum að það var eiginlega vandamál því ef mér þætti ég hrikaleg þá hefði ég kannski barist meira við að halda mig við megrunir svona í gegnum árin. En nei, ég hef alltaf bara verið ánægð með mig og hef getað skautað létt yfir það sem ég gat ekki alveg gúdderað. Ég gat bara ekki hatast við sjálfa mig. Það var svo þegar ég fann raunverulega innri ástæðu til að léttast þegar þetta small saman. Ég var svo ósátt við að geta ekki leikið við Lúkas. Mér þótti ómögulegt að vera svo feit mamma að ég gæti ekki hlaupið um með honum, beygt mig niður eftir honum eða jafnvel tekið eina salíbunu í rennibrautinni með honum. Þetta var ástæða fyrir að grennast með innri meiningu og hafði ekkert með það að gera hvernig ég leit út. 

Núna er Lúkas límdur við xboxið sitt, finnst ég að mestu leyti vera "inappropriate mum" og hringsnýr augunum af "embarrassment" þegar ég sting upp á að við leikum okkur saman. Hann er pre-teen og ég er jafn hallærisleg og Vanilla Ice. Innri meiningin mín hefur þvi ósjálfrátt snúist að útlitinu. Ég gat náttúrlega ekki annað en notið þess óhjákvæmilega fylgifisks að grennast að geta keypt föt á fleiri stöðum og notið þess prósess í meira magni. Ég fann reyndar líka að ég varð krítískari á sjálfa mig. Eftir því sem ég grenntist meira varð ég óánægðari með vængina mína. Vængirnir mínir eru bakspik. Það er afskaplega fátt fallegt hægt að segja um bakspik og það er nánast útilokað að fela það. En þetta var eitthvað sem ég tók fyrst eftir almennilega eftir að ég grenntist. Upp að þeim tímapunkti hafði ég aldrei haft áhyggjur af neinum einum þætti af líkama mínum. Það var meira svona bara general yfir allt heildina. En ef ég spái í því þá eru vængirnirn mínir alveg örugglega eitthvað sem bara ég sé, hvað þá hef áhyggjur af. Enginn annar er að velta þessu fyrir sér. Fyrir utan að ef fólk hefur í alvörunni tíma til að velta fyrir sér hvort ég sé feit þá finnst mér líklegra að það sjái bara alla heildarfituna en fókusi ekki á vængina. Þetta er einfaldlega ekki neitt til að hafa eyða tíma í.

Er ég í alvörunni svona hrokafull og sjálfumglöð að mér er eiginlega samt alveg sama þó vængirnir sjáist þegar ég er í sundi? Eða er þetta nonchalance núna einfaldlega komið til vegna þess að ég er orðin hundgömul og ég er einfaldlega sáttari við mig en stúlkur á aldrinum 18-25 ára eru við sig? Eða hefur eitthvað breyst svo að krafan er ríkari að þessar stúlkur samræmist einhverjum staðli sem ég þurfti ekki að spá í fyrir 15-20 árum? Nú tala ég frá sjónarmiði þess sem hefur verið feit alla ævi, ég hef aldrei haft það sem ég myndi flokka sem lúxus að hafa áhyggjur af einhverju jafnsmávægilegu og fimm aukakílóum. Reyndu við fimmtíu. Kannski þarf bara að setja smá perspective á þetta. Ég veit það eitt fyrir víst að ég er alveg ómöguleg yfir tilhugsuninni að ungar, fallegar, allskonar konur fari ekki í sund af ótta við að samræmast ómögulegum stöðlum. Ég vildi óska að ég gæti sannfært þessar ungu konur að það er helber tímasóun að hafa áhyggjur af lærapokum, sliti, aukakílóum og vængjum. Tilhugsunin að þær eyði næstu tuttugu árum í þessar áhyggjur er of sorgleg til að hugsa til enda.  Fegurð hverrar ykkar veltur einfaldlega ekki á fegurð einhverrar annarar. 

mánudagur, 27. apríl 2015

Af reiði-og rassaköstum

Það kom að því að ég lenti í árekstri á hjólinu. Ég var á leið heim úr vinnu á fimmtudagskvöld og var komin til Wrexham þegar ég þarf að fara yfir hringtorg og eitthvert manngrey varð fyrir því að sjá mig ekki og rauk út á hringtorgið þar sem ég var hálfnuð yfir það. Ég smellti því hjóli og sjálfri mér nett inn í hliðina á bílnum, flaug svo í fallegum boga upp á húddið hvaðan ég rúllaði svo mjúklega á götuna. Þetta var á háannatíma og mikil umferð, bæði bílar og gangandi. Á eftir bílnum sem keyrði á mig var staddur af tilviljun slökkvilðsbíll sem stöðvaði alla umferð á meðan ég lá í götunni. Sjúkrahúsið er rétt við hornið og það var akkúrat læknir á rölti sem kom hlaupandi á staðinn æpandi "I´m a doctor!" og það myndaðist fljótt þéttur hringur af áhorfendum í kringum mig. Ég fann fljótlega að ég var ekki slösuð, bara smávegis í sjokki, en kunni ekki við annað en að láta sem ég væri við dauðans dyr svona til að valda engum áhorfendum vonbrigðum. Ég lá þessvegna grafkyrr á meðan læknirinn þuklaði á mér og tilkynnti svo múginum að ég væri ekki lömuð. Þegar sjúkrabíllinn kom svo á staðinn innan nokkurra mínútna urðu flestir frá að hverfa á meðan sjúkraliðarnir tjékkuðu á mér. Ég reyndi að virka dösuð og rugluð svona til að bæta upp að það voru engar blóðslettur eða brákuð bein en fann nú samt fyrir nokkrum vonbrigðum frá flestum viðstöddum. Löggan kom svo og rak flesta í burtu til að geta tekið skýrslu af mér og ökumanninum. 

Að öllu gamni slepptu þá var þetta heilmikið sjokk og ég grenjaði alla leiðina heim. Fór svo með strætó í vinnuna á föstudaginn en ákvað að ég þyrfti að drífa mig aftur í hnakkinn og fór í langan túr á laugardagsmorgun. Sem betur fer er ég ekki hrædd en þarf að taka aðeins á hvað ég er reið. Ég verð alveg vitlaus í skapinu þegar ökumenn bíla gera eitthvað smávægilegt sem ég dæmi sem óásættanlega hegðun gagnvart mér í umferðinni. Hjólamenningin hér er lítil sem engin og ökumenn kunna illa að díla við hjól í umferðinni. Og ég hjálpa litið til við að kynna gleðilegt samstarf hjólreiða og bíla ef ég er hjólandi um öskrandi ókvæðisorð að öllu og öllum. (Ber þar hæst við "Asshat" og "Dickwad") Ég verð víst að reyna að slaka aðeins á. 

Ég hef heldur engan áhuga á að verða "hjólreiðamaður", ég get ekki gert annað en að finnast eitthvað örlítið hallærislegt við að þröngva sér í lycragalla merktan Tour de France, setja upp "wrap around" sólgleraugu og loftnæman hjálm. Ég er ekki í tímatöku og ég er ekki í keppni. Það er ekki tilgangurinn að fjarlægja gleðina úr hjólreiðunum. Mér finnst einmitt bara svo æðislegt að geta sameinað það að komast í og úr vinnu ókeypis við að fá að njóta þess að hreyfa mig úti. Ég get ekki annað en fundist það vera forréttindi að hafa tækifæri til að gera þetta svona. Það að stunda það sem ég flokka sem "náttúrulega" hreyfingu (eitthvað sem fellur eðlilega inn í daglegt líf) er nefnilega mitt aðal keppikefli og er eitthvað sem mér finnst falla 100% inn í þessa lífsýn mína sem afneitar megrun og þvingunum en býður velkomið það að næra sig vel og hreyfa sig af hreinni gleði. 

Maður þarf bara að passa sig á að aka ekki í veg fyrir valtara og verð´ að klessu, ojbara. 

föstudagur, 17. apríl 2015

We love you Wrexham, we do, We love you Wrexham we do, Oooh Wrexham we love you.

Það hefur komið mér sjálfri jafn assgoti mikið á óvart og það hefur sjálfsagt komið vinum mínum hversu mikill fótboltaáhugamaður ég er skyndilega orðin. Ég er jú, anti sportisti og með sérlega fyrirlitningu á hópíþróttum. Fyrir nokkrum árum síðan hefði ég sjálf hlegið hvað hæst ef einhver hefði stungið upp á að ég kæmi til með að eyða öðrum hverjum laugardagseftirmiðdegi öskrandi mig hása við að horfa á utandeildarlið í Norður-Wales spila sub-standard fótbolta. 

Til að byrja með vildi ég bara vera góð eiginkona. Dave minn er búinn að vera stuðningsmaður Wrexham FC síðan hann fékk fyrst að fara á völlinn um átta ára aldur. Hann fékk reyndar ekki að fara á hvern leik, þetta var á áttunda áratugnum þegar það var í alvörunni hættulegt að mæta á suma leiki vegna ofbeldismanna. Menn slógust af alvöru á þessum tíma. Hann var þess þó aðnjótandi að fá að horfa á Wrexham spila þegar þeir voru stór klúbbur, voru í Evrópu og hann horfði td á þá spila við og vinna lið eins og Porto og Roma. Hann er reyndar síðan búinn að fylgjast með þeim falla niður um hverja deildina á fætur annarri þar til nánast botninum er náð. Svo er Dave líka fæddur og uppalinn í Wrexham. Að hans mati kom aldrei til greina að styðja neitt annað en sitt heimalið. Og það þrátt fyrir að bæði Liverpool og Manchester eru hérna rétt hjá okkur. Hann er, eins og hann segir sjálfur og er augljóst því hann giftist mér, "a glutton for punishment." 

Sjálf fékk ég ekki að njóta þessara "glory days". Nei, minn fyrsti heimaleikur var á ísköldum nýjársdag 2003 þar sem við töpuðum 3-0 fyrir Macclesfield. Og maðurinn minn var ekkert að eyða í sæti fyrir mig, nei, hann fór með mig á "the kop end" þar sem allra hörðustu stuðningsmennirnir standa allan leikinn. Ég hafði ekki einu sinni heyrt um Macclesfield á þessum tíma.  Sem er reyndar líka annar bónus við utandeildina, ég er búin að læra heilmikið í landafræði. Altrincham, Aldershot,  Welling og Woking anyone?

Mér fannst samt hrikalega gaman. Það var sungið og kallað og þó ég skildi ekki alveg reglurnar á vellinum skildi ég hversu mikilvægt þetta var fyrir Dave og alla hina sem stóðu í kringum okkur. Það var nánast áþreyfanleg sorgin þegar dómarinn flautaði í leikslok og við gengum niðurlút út búin að tapa á heimavelli. 

Dave elskar fótbolta. Hann er stærðfræðingur og skilur leikinn á tölfræðilegan hátt. Og mér fannst sjálfsagt að setja mig aðeins inn í stærsta áhugamál hans. Svona til að vera slarkfær í tungumálinu.  Það var hreinlega annað hvort það eða vera pirruð í gegnum helminginn af hjónabandinu. Þannig að ég hlustaði á hann þegar hann talaði, og horfði á leiki með honum og smá saman fór ég að skilja reglurnar og skynja færnina sem þarf til að vera góður fótboltamaður. Mér finnst sérstaklega gaman að skoða söguna, liðin sem voru einu sinni risastór en eru varla til lengur. Hver man ekki eftir því td að styðja Notthingam Forest á áttunda áratugnum í gegnum Evrópusigur þeirra? Og flestir íslendingar á mínum aldri bera Sheffield Wed-nes-dei fram á la Bjarni Fel fremur en eins og við vitum hvernig á að segja það, Wensdei. En hver fylgist með þessum liðum núna? Flestir hafa sjálfsagt skipt yfir í lið sem er auðveldara að styðja, eins og Liverpool eða United. Ég ét líka í mig sögur af því þegar litla liðið vinnur stóra liðið eins og þegar Wrexham vann Arsenal í bikarleik 1992. Það er eitthvað óviðjafnanlegt við Davíð og Golíat slagi. Og sérstaklega gaman af því að hugsa til þess að Wrexham, sem er þriðji elsti klúbbur í heimi er búinn að spila fótbolta síðan 1864. Það var ekki einu sinni alþingishús á Íslandi á þeim tíma. 

Ég fór svo að fara með Dave á völlinn fyrir tveimur árum síðan svona nokkuð reglulega. Og áhuginn negldur niður. Fyrir mér snýst þetta um svo miklu meira en fótboltann, þetta snýst um að vera hluti af hóp. Mér finnst enn skemmtilegast að syngja. Í sönnum breskum sið snýst allt um að gera grín að sjálfum sér og stríða andstæðingum. "We´re shit and we know we are" syngjum við oft til að slá vopnin úr höndum hins liðsins. Eða uppáhaldið mitt "We know what we are, we know what we are; Sheepshagging bastards, we know what we are" Við höfum þannig tekið móðgunina sem Englendingar nota á Veilsverja, að þeir noti kindur til annars en bara ullarframleiðslu, og notum í okkar hag. Svo er gert grín að hinum. "Are you Chester in disguise?" myndum við syngja um hvaða lið sem okkur finnst sérlega lélegt til dæmis. "2-0 and you fucked it up!" er sérstaklega ljúfur söngur þegar andstæðingarnir fara yfir en svo náum við að jafna. Leikmennirnir fá svo sinn skammt líka. "He´s one of our own, Robbie Evans, he´s one of our own" syngjum við um strák héðan úr nágrannaþorpinu og dáumst að heimaræktuðu talent. "Score in a brothel, you couldn´t score in brothel" er svo mjög vinsælt ef einhver þeirra missir af gefnu marki. 
 
Svo er það samkenndin sem myndast. Ég tala um "okkur" eða "við" þegar ég tala um fótboltaliðið. Og ég held að við sem höldum með svona litlu (lélegu) liði finnum samkenndina enn sterkar. Það getur hver sem er haldið með United eða Chelsea eða Barcelona og vitað að flestir leikir verði sigurleikir, en það krefst ástríðu að halda með liði sem tapar oftar en ekki. 

Ég hef ákveðið að taka þessu sem góðri lífslexíu. Það er allt í lagi að skipta um skoðun. Og það er svo sannarlega ekkert að því að finna sér nýtt áhugamál. Hversu hallærislegt sem manni má hafa fundist það sem unglingur. Meira að segja þó áhugamálið feli í sér að veifa rauðum og hvítum trefli og æpa ókvæðisorð að ókunnugum frá Grimsby. 

Það er síðastl heimaleikurinn á þessari leiktíð núna á laugardaginn.  Okkur tókst illa upp í ár, planið var að komast aftur inn í deildina þar sem við eigum heima en við klárum þess í stað árið á að lafa í 11. sæti. Við töpuðum utandeildarbikarúrslitaleiknum sem varbspilaður á Wembley fyrir liði sem er í neðri deild en við og við rákum þjálfarann. Leiktíðin endar því á svona frekar lágstemmdum nótum. Hvað um það, svo lengi sem við klárum hærra en Chester. Og skiptir engu, næsta leiktíð, það verður okkar tími! Nú er bara að finna sér eitthvað til dundurs til að láta tímann líða þangað til tímabilið byrjar aftur. 

"Can you hear the Chester sing? Oh ah, oh ah"

fimmtudagur, 16. apríl 2015

Af ást og hatri. Og fat shaming.

Söngkonan P!nk var í fréttum um daginn. Hún mætti á samkomu sem var ætluð sem fjáröflunarveisla fyrir rannsóknir á krabbameini. En í stað þess að fá að vekja athygli á málstaðnum snérist umræðan um hversu mikið hún hafði fitnað. Miðlar eins og Upworthy og Huffington Post voru fljótir til að benda á hversu skrýtið þetta væri og P!nk sjálf átti ekki í miklum vandræðum með að svara gagnrýnendum fullum hálsi. En samt. Hvað er það í nútíma samfélagi sem gerir það að verkum að "Fat shaming" eða fituskömm virðist vera ásættanleg hegðun?

Að hluta til er það skýrt af því hversu auðvelt það er að koma skoðun sinni, óritskoðaðri, út um allan heim. Twitter, Facebook og blogg hafa gefið öllum rödd, og þar eru vanvitar ekki undanskildir. Við getum öll séð myndir af P!nk um leið og hún birtist á rauða dreglinum og öll getum við myndað okkur skoðun og ælt þeirri skoðun svo út úr okkur á ljóshraða. 

Sjálf held ég að það sé þó einungis lítill hluti af fituskömm. Fituskömm, eins og svo margt annað sem miður fer í sálarlífi okkar mannfólksins, kemur frá okkur sjálfum. Við viðhöldum þessu. Við ráfum um hugsjúk og heltekin af hugsunum um kílóafjöld og kolvetni, fitu og hreyfingu þannig að öll gleði hefur verið sogin úr lífinu. Kvíðabólgan í maganum yfir því hvað vigtin og spegillinn segja leyfir manni ekki að njóta eins einasta matarbita. Í stað þess að borða til að njóta þess eða jafnvel til að fá næringu er matur allt í einu orðinn óvinurinn eða einhverskonar prófskali á hversu viljasterk við erum. Á það hversu dugleg við erum. Og í stað þess að hreyfa okkur af einskærri gleði yfir því að við erum búin líkama sem getur gert ótrúlega hluti lítum við á hreyfingu sem kvöð og pínu, sem refsingu yfir því hversu mikið við borðum, hversu þung við erum og hversu litla stjórn við höfum á okkur. (Sjá Linda Bacon, HAES)

Er ekki of miklu púðri eytt í að hafa áhyggjur af því hvernig við sjálf, og aðrir, líta út og of litlu púðri eytt í að gera heiminn að betri stað? 

Goffman (1963) setti í kenningu hvernig stigma er flokkað i það að gera fólk óásættanlegt í augum annarra.  Hann flokkaði þetta sem "tribal stigmata", "abominations of the body" og "blemishes of individual character".  Þannig horfum við ekki bara niður á þá sem flokkast í þessa hópa heldur tekur einstaklingurinn þessi óþægindi inn á sig líka og skilgreinir sjálfan sig út frá þessu. 

Það er svo auðvelt að benda á feita. Við sjáumst svo vel. Við berum utan á okkur það sem flestir túlka sem skapgerðarbrest, leti og skort á elju. Hugsið ykkur ef illkvittið fólk væri allt með gúlp á nefinu? Eða heimilisofbeldismenn væru allir með tvölfalt stærri rass en við hin? Sjálfumglaðir alsettir vörtum. Það væri nú ljómandi gott. Við gætum auðveldlega bent á þetta fólk og passað okkur á að vera ekkert að dedúa neitt við það. Svona eins og þegar mér er bent á það úti á götu hvað ég sé feit. Eins og að það segji mér eitthvað um hver ég sé. Eða þegar internetið finnur sig knúið til að segja P!nk að hún sé nú alveg búin að sleppa sér. Málið er að með því að búa til svona stigma í kringum offitu gerum við vandamálið verra. 

"The reasons for perceived discriminations deleterious effect on heath are many, including the stress of repeated contact with antagonistic others, rejection or aviodance on social settings, negative self perceptions, and differential allocations of resources via social segregation." (Campbell and Troyer 2007; Carr and Friedman 2005)

Þess vegna gildir það sama um að klæða fituskömm upp í áhyggjur af heilsu fólks. Nú má ekki misskilja mig. Það er enginn vafi á þvi að það er mýgrútur af sjúkdómum sem verða verri að díla við þegar maður er of feitur. En það má heldur ekki rugla því saman við að flestir þessa sjúkdómar eru ekki orsakaðir af offitu. Og halda það að áhyggjur af heilsu fólks gefi leyfi til að niðurlægja eða láta of feitum einstaklingi liða illa með sjálfa sig er stórkostlegur misskilningur. Þannig get ég sagt að líkamlega líður mér betur þegar ég er 80-90 kíló en þegar ég 100-140 kíló. Vegna þess að það er auðveldara að hreyfa mig þegar ég er léttari. En ég var ekki "veikari" þegar ég var feitari. Það sem gerist hinsvegar er að feitt fólk er mun líklegra til að telja sig vera við verri heilsu en það er vegna stigmans sem fylgir því að vera feitur.  Það að ég sé 100% heilsuhraust og geti að auki framkvæmt alla þá hreyfingu sem ég þarf til að viðhalda þessu hreysti ætti að vera nógur mælikvarði fyrir mig. Ég á ekki að þurfa að finnast ég þurfi LÍKA að vera grönn innan einhverra staðla sem hafa verið settir af tískuheiminum. Ég á að geta gengið um hnarreist í þeirri vissu að sterki, fallegi líkami minn hafi borið mig í gegnum lífið, geti hjólað 50 km á dag, geti lyft þungum lóðum, hafi borið og nært barn og sé ákkúrat réttur fyrir mig. Öll skömm, öll vanlíðan yfir því að ég sé ekki nóg kemur utan að frá. Ég bjó þær tilfinningar ekki til. 

Ef ég set þetta upp þannig að of feitur einstaklingur hefur í hyggju að byrja að hreyfa sig. Það er jú betra að vera aktífur. En við stressið sem það fylgir því að gera eitthvað nýtt og óþekkt sem allir myndu finna fyrir bætist við skynjað stress í formi þess að gera ráð fyrir því að aðrir geri grín að manni, að maður fái óþægileg komment eða augngotur ofan á svo stressið sem maður verður fyrir þegar það svo gerist í alvörunni. (Já, það eru óteljandi mannvitsbrekkur þarna úti sem sjá sóma sinn helst í því að öskra hástöfum á mann til að láta mann vita hversu óæskilegur maður er útlits) Allt þetta verður til þess að það er ólíklegra að sá feiti hætti sér út í neina hreyfingu. 

Það er svo skýrt að þessi fituskömm verður bara að hætta. Það sem er skrýtnast við þetta að fituskömmin virðist hreinlega aukast í sama magni og samfélagið fitnar, þrátt fyrir gífurlega aukingu á fólki í yfirþyngd virðist ekkert ganga í að fá okkur til að taka okkur sjálf í sátt. Ég hef sagt það áður að ef við gætum hatað okkur mjó þá væri enginn feitur. Við þurfum enga hjálp við það hatur. Hvernig væri að prófa ást, samúð eða skilning? 



mánudagur, 13. apríl 2015

Vinnu(hjól)hestur

Ég er hjólandi þessa dagana, bæði í og úr vinnu. Í siðustu viku hjólaði ég oftar en ekki báðar leiðir, 55 kílómetra á dag. Ég skal alveg viðurkenna smá rasssæri við vikulok og ég stoppaði í smá sólbað á leiðinni heim einu sinni eða tvisvar en að öðru leyti var þetta lítið mál. Ég á bara eitt par af hjólabuxum með gelpúðum í rassi en þyrfti helst að fjárfesta í nokkrum í viðbót til að eiga alltaf til skiptanna. Ég er líka alltaf að fara þetta hraðar, er búin að skafa af þrjár mínútur af tímanum sem þetta tekur. Það hjálpar að það er búið að vera klikkað veður núna að undanförnu með hitastigið farandi upp undir 20 gráður. Ekki kvarta ég nú yfir því. Það er reyndar heilmikið púsluspil að pakka mér í vinnu. Ég skal viðurkenna að leiðin til Chester liggur svona nett niður á við þannig að þrátt fyrir að hamast í klukkustund og tuttugu mínutur er ég enn nokkuð fersk þegar ég kem til vinnu. Þannig að ég er með vinnufötin í bakpokanum og fríska upp á mig og skipti inni á klósetti. Af því að ég er í starfi sem krefst þess að ég sé í "business wear" er hægara sagt en gert að pakka því öllu niður. Nú er ég reyndar búin að eignast góðan bakpoka svo ég kem svo sem öllu fyrir. Svo þarf ég að skipta aftur áður en ég fer aftur heim. Þá er veðrið orðið allt öðruvisi og leiðin öll upp á við þannig að ég þarf að setja yfirhöfn í bakpokann og jafnvel skipta úr langerma peysu yfir í stutterma og taka upp sólgleraugu. Þannig þarf ég áður en ég legg af stað vera búin að hugsa fyrir öllum möguleikum. Það kemur sér því óneitanlega vel að ég var búin að læra vandlega á svona skipulagsvinnu fyrir nokkru þegar ég fyrst byrjaði að spekúllera í heilsunni. Ég er oftast búin að nokkurnvegin plana vinnufötin með vikuáætlun og nesti er allt planlagt sömuleiðis með vikuna i huga. Hjólafötin er öll tilbúin í einni skúffu og ég er alltaf með aukabol, léttan vind/regnjakka og buff pakkaða í bakpokann. Þó að ég sjái að þetta er smávegis vinna að koma þessu öllu fyrir þá er ég bara glöð að gera þetta. Ég get nefnilega ekki að því gert en að þakka fyrir í hljóði að vera nógu hraust til að gera þetta. Það að ég sé nógu líkamlega hraust til að hjóla 55 km yfir daginn og nógu skipulögð til að framkvæma það hlýtur að vera vísbending að það sem ég nú trúi á sé rétt. Hversvegna að berja hausnum við steininn til að ná mér niður í einhverja handahófskennda tölu á vigtinni? Skiptir í alvörunni máli hvað ég er þung ef ég er nógu heilsuhraust til að stunda svona hreyfingu? 

Þetta hugarfar breytir reyndar ekki þeirri staðreynd að mér líður nú samt betur í líkamanum þegar ég borða fallega. Of mikill sykur skilur eftir sig ónotatilfinningu í liðamótum og ég vakna með dúndrandi hausverk daginn eftir þegar ég borða yfir mig. Og það að ég skuli segja að mér sé sama hvað ég sé þung breytir því heldur ekki að ég hef í hyggju að gera mitt besta til að borða þannig að mér líði vel, bæði í liðamótum og í sálinni. Það sem ég ætla ekki að gera er að hafa teljandi áhyggjur yfir því.

Brjálæðingur á hjóli.

föstudagur, 10. apríl 2015

Af skrýtnum stöðlum

Það er margsannað að megrunarkúrar virka ekki.  Það er bara staðreynd. 95-97% þeirra sem fara í megrun og léttast um töluverða þyngd hafa fitnað aftur og oftast um meira en þyngdartapið innan þriggja ára. Og gildir þá litlu hvort um megrun eða lífstílsbreytingu er að ræða. Spurningin er að sjálfsögðu hversvegna við gerum okkur þetta trekk í trekk. Ef maður væri með verk og færi til læknis sem segði manni að læknismeðferðin skilaði í 97% tilfella meiri verkjum er harla ólíklegt að maður myndi samþykkja að undirgangast meðferðina, en samt kjósum við flest að gera okkur þetta þegar kemur að mataræði. 

"There are two indisputable facts regarding dietary treatment of obesity. The first is that virtually all programs appear to be able to demonstrate moderate success in promoting at least some short term weight loss. The second is that there is virtually no evidence that clinically significant weight loss can be maintained over the long-term by the vast majority of people." -Confronting the failure of behavioral and dietary treatments for obesity. Garner & Wooley, 1991.

Nánast undartekningalaust og samt höldum við áfram að hamast á stigavélinni á meðan við vigtum kotasælu og gúrku og tökum við hrósinu á meðan vel gengur. "Oh, þú ert svo dugleg!" "Bara að ég hefði þennan viljastyrk" og svo framvegis þar til sál og líkami gefst upp enn einu sinni og maður tapar sér í fjalli af kleinuhringjum og meðfylgjandi samviskubiti og sannfæringu um að maður sé dauðadæmdur lúser með enga jákvæða eiginleika. 

Ef ég skoða málið þá held ég að það sé bara betra að byrja að breyta hugmyndafræðinni sem liggur að baki þess að feitir séu annars flokks fólk en að lafa í vonlausri megrun og það er líka alveg kominn tími til að skoða óraunhæfa fegurðastaðla. Ég leitaði uppi og skoðaði nokkrar myndir af fyrirsætum sem eru flokkaðar í yfirstærð. Samkvæmt fegurðarstuðlum tískuheimsins eru þær hlussur. Og það sem kom verst við mig var að allar voru þær ímynd þess sem ég myndi kalla fullkomna konu. Risastór brjóst, grannt mitti, ávalur magi og þykk læri sem stóðu þétt saman. En allar eru þær einungis taldar hæfar til að auglýsa föt fyrir konur í yfirstærð. Engin þeirra fór yfir stærð 16, flestar voru á bilinu 8-14. Að vera í stærð 8 er samkvæmt mínum stuðli að vera mjög grönn.  Mér finnst þetta skrýtið. Væri ekki skemmilegra að sjá þessar konur auglýsa föt fyrir hinn almenna markað þannig að við hefðum fyrir augunum konur í algengustu stærðinni? (14 hér í Bretlandi) Það væri einfaldlegra skemmtilegra að hafa breiðari hóp kvenna til að auglýsa föt og myndi lýsa betur meðalkonunni. (Ég ætlaði að segja eitthvað um að ekki myndi maður vilja að þingmenn eða stjórnendur fyrirtækja sýndu ekki þversnið af mannfólkinu en svo mundi ég að það er víst ekki nógu góð samlíking heldur...) 

Hvernig væri það? Ef ég fengi bara að sjá í auglýsingum konur sem mér finnast líta út eins og konur, konur sem láta mér líða vel með að vera með risastór brjóst og læri sem enginn sér dagsbirtu á milli? Allskonar konur sem eru táknmynd fyrir hversu mismunandi við erum allar. Með allskonar brjóst og allskonar læri.  Það hlýtur að vera betra en að ég gangi um með angistarkvein í hjarta yfir því hvað ég sé ólöguleg á allan hátt. Kannski er það svo samanburðurinn sem er að drepa okkur allar. Mark Twain sagði :"Comparison is the death of all joy" og mér finnst það nokkuð gott. Það er alltaf hægt að finna einhvern sem er mjórri, ríkari, sætari og skemmtilegri en maður sjálfur. Og það er oftast skammgóður vermir að hitta á einhvern feitari og leiðinlegri. 

Ég þarf líklegast að byrja á sjálfri mér. Ég segi "venjulegt" fólk þegar ég tala um grannt fólk og það hlýtur þá að fylgja með að ég sé óvenjuleg. Og ég á ekki við að ég sé spes eða sérstök, nei óvenjuleg hlýtur að þýða að ég sitji fyri utan normið á neikvæðan hátt. Jamm, ég held að breytt afstaða okkar allra til þess hvað er fallegt og hvað það er sem er verið að mæla þegar talað er um kílóafjölda sé nauðsynleg. Ég bara get ekki gúdderað það lengur að virði mitt sem manneskju minnki við hvert aukakíló.

Meiru hlussurnar þessar tvær.

fimmtudagur, 9. apríl 2015

Af sértrúarsöfnuðum og sérvisku

Ég horfði á sérlega merkilega heimildamynd í gær um mann sem leitaði leiða til að lengja líf sitt og ákvað að prófa að lifa eftir þremur mismunandi lífstílum sem allir halda því fram að þeir lengi lífið. Mér þótti þetta skemmtilegur og áhugaverður þáttur og það fyrir nokkrar sakir. Fyrir það fyrsta finnst mér skringilegt að vilja lengja lífiið, flestir viðmælendur voru að tala um 120-150 ár. Á meðan að ég hef enga sérstaka dauðaósk þá sé ég heldur ekki mikinn tilgang í að skrölta um langt framyfir það sem hlýtur að vera skemmtilegt. En það sem sló mig mest var að allir þrír viðmælendur eru í því sem ég kalla lífstíl, og allt voru þetta kunnuglegir lífstílar. Helst ber að nefna "Calorie Restriction" eða lághitaeiningkúr og svo "Paleo" eða hellismannakúrinn. Sá þriðji var svo bara öfgagrænmetisætur sem í raun borðuðu bara ávexti. (Og voru svo miklir rugludallar að ég nenni ekki að eyða frekari ummælum um þau.) Það var ljóst um leið og heimildamyndargerðarmaðurinn, Giles, byrjaði að tala við fólkið að öll voru þau sanntrúuð, og flest það sem var sagt og gert var ekki endilega byggt á 100% vísindum (þó margt sem þau prédika líti út eins og vísindi þá hefði ég nú frekar flokkað sem pseudoscience) og var fremur byggt á blindri trú. Það er alger grunnskilyrði fyrir því að lifa eftir þessum "vísindum" að maður þarf að vera sanntrúaður og trúa á kenningarnar af sömu einurð og fólk lifir eftir hinum ýmsu trúarkenningum. 

Paleo fólkið virkaði sérstaklega eins og sértrúarsöfnuður sem dýrkar leiðtogann, Mark Sissons. Hann var svona hálfguð í þeirra augum og fólk hvískraði um að hann liti út fyrir að vera þrítugur þrátt fyrir að vera rúmlega fimmtugur. Ég get ekki sagt að ég hafi verið sammála, hann lítur út fyrir að vera vöðvastæltur rúmlega fimmtugur maður. Sem er nátturulega ljómandi gott fyrir hann, en engu að síður, fimmtugur. Ég er líka alveg sammála paleo fólki um að við borðum allt of mikið af unnum einföldum kolvetnum. En nema að maður sé með skýrt óþol fyrir matartegund þá sé ég heldur enga ástæðu til að skera algerlega út heilan fæðuhóp. Hver í ósköpunum getur haldið því fram að það sé ekki gott að borða hafragraut? Fyrir utan að ef maður skoðar vísindi aðeins þá er eina ástæðan fyrir því að við erum ekki hellisbúar lengur sú að við borðum glúkósa sem við fáum úr kolvetnum. Um leið og við byrjuðum að borða þannig stækkaði í okkur heilinn, við urðum gáfaðri og gáfaðri og gátum leyst stærri og stærri verkefni. Og að lokum færðum við okkur úr hellinum og inn í raðhús í Grafarvoginum, hversu gáfulegt það var nú.  Bottom line er að við værum enn hellisbúar ef ekki fyrir kolvetnin og Mark Sissons myndi ekki vera að raka inn peningum fyrir að setlja paleostimplað fæðubótarefni. 

Fólkið sem borðar skertar hitaeiningar var líka sanntrúað á sinn lífstíl en hafði engan svona sérstakan flokk eða leiðtoga. Á meðan að það er að minnsta kosti hægt að sjá að paleo fólkið var hraust og vel stælt eftir allt cross fittið var hitaeiningasnauða fólkið veiklulegt og illa til reika. Hárið þunnt, tennurnar ljótar, húðin þurr og tekin og þau voru með Biafra maga, útstæðan af næringarskorti sem maður sér bara á fórnarlömbum hungursneyðar. Þau borðuðu lítið spennandi mat, soðið bygg og súrkál að mestu leyti og ég varð að vera sammála Giles um að ég væri frekar til í að lifa styttra og fá kleinuhring öðruhvoru en að lafa til 150 ára í þessu auma ástandi. Sjálf er ég spennt að heyra hvenær þetta fólk deyr því ég er nokkuð viss um að vísindin segi núna að það er jafn óhollt að vera undir þyngd og það er að vera yfir þyngd. Þannig lifir fólk sem er nokkrum kílóum of þungt en er aktíft lengur en þeir sem eru grannir en stunda enga líkamsrækt. Svo voru þau bara voðalega ljót. 

Mér finnast bara allir öfgar vera af hinu slæma. Ég fæ um mig sömu ónotatilfinningu við að hlusta á þetta fólk og ég fæ þegar ég heyri boðskap talsmanna ISIS eða kristna manna sem vilja meina að samkynhneigð sé óguðleg. Á meðan ég horfði á þáttinn sá ég alveg skýrt hversvegna ég á svona ofboðslega erfitt með að halda mig við lífstíl. Á sama hátt og ég get bara allsekki trúað í blindni á eitthvað og lagt örlög mín í hendur einhvers æðra afls get ég ekki trúað í blindni á lífstíl sem krefst þess að ég skilji eftir efasemdamanneskjuna í mér. Það bara stríðir á móti öllu sem ég trúi á. 

Sama gildir um að borða af innsæji. (Getur einhver þýtt intuitive eating betur fyrir mig?) Málið er að það eru líka reglur sem þarf að fylgja þar.  Ég fann í gær hvernig helgislepjan byrjaði hreinlega að leka af mér. Ég hafði hlustað eftir hungri og heiðrað líkama minn allan daginn og fattaði svo að ég gekk um með svona holier than thou svip á andlitinu af því að ég hafði nánast ekki borðað neitt. Og þegar ég hlustaði á röddina innra með mér var hún að þylja með sér "ef ég hlusta svona á mig og borða ekki neitt og þá verð ég ógeðslega mjó og hamingjusöm og..." Stopp hér! Þetta er ekki enn einn megrunarkúrinn. Ég verð greinilega að vinna enn harðari höndum að því að skáka heimsmyndinni sem segir mér að því minna sem ég borða því merkilegri manneskja er ég. Það er hægara sagt en gert. Og það er algerlega lífsnauðsyn að ég geri þetta ekki að sértrúarsöfnuðinum minum því ég veit að það er örugg leið til að fá mig til að læðast út um bakdyrnar. 

Er til megrunarkúr sem hefur anarkisma að leiðarljósi? Eða heitir það bara að vera feitur?

mánudagur, 6. apríl 2015

Sorgin og snickersið

Mér sýnist sem svo að það verði allir að viðurkenna að það er aðeins meira í þessu spikstríði en að borða minna og hreyfa sig meira. Við getum öll verið sammála um að þetta snúist um eitthvað annað en skort á viljastyrk eða vanvitund á hvað er hitaeiningarík matvara. Ég held að við getum öll samþykkt að væri þetta svo einfalt þá væri líka ólíklegt að svo mörg okkar náum ekki tökum á þessu helvíti.

Ég þarf að byrja á því að skilgreina módelið eða hugsunarháttinn sem ég nota til að skilgreina og skilja heiminn og sjálfa mig. Þannig er það alveg ljóst að ég sé mig sem "góða" þegar ég borða hreint og "vonda" þegar ég borða nammi. Eða þegar ég borða hreint en í óhóflegu magni. Þessi skilgreining á mér er það fyrsta sem ég verð að díla við og breyta. Ég er ekki verri manneskja fyrir að finnast súkkulaði gott. Það er algerlega eðlilegt að finnast það, súkkulaði inniheldur efni sem sendir heilanum skýr skilaboð um vellíðan. Ég stend líka í þeirri meiningu að þegar ég neita mér um hitt og þetta sýni ég skýran karakterstyrk og á sömu nótum er ég sérlega lélegur pappír að mínu mati þegar ég stunda ofát. Eins og það segi eitthvað um persónuleika minn, gáfur, skapgerð, gjafmildi, samúð eða hvað annað sem ég tel sem góða eiginleika á mannverum. 
Ég set líka skýrt samasemmerki á milli matar og ástar/huggunar/hamingju/vellíðan og svo á milli skerandi samviskubits og ofáts. 
Þetta er allt saman eitthvað sem ég greinilega þarf að díla við. Það er algerlega ótækt að setja einhverskonar siðferðislegt mat á það hvernig ég borða. Það að ég sé feit er ekki skilgreining á því hver ég er. 

En, að þessu sögðu þá veit ég líka að mér líður sjömilljónsinnum betur þegar ég er léttari. Ekki af því að ég er geðsjúklega sæt þegar ég er grennri, heldur vegna þess að mér er þá ekki jafn illt allstaðar og mér er þegar ég er þung. Það er hugsunin sem ég þarf að koma að sem þeirri innri meiningu sem hvatningu til að borða af innsæji. Enginn fokkings megrunarkúr, heldur til að næra líkama og sál eins og best er. 

Ég varð fyrir gífurlegri uppljómun um daginn þegar ég loksins skilgreindi mig sem tilfinningaætu. Hingað til hef ég ekki getað viðurkennt það aðallega vegna þess að það er ekkert sem hrjáir mig. Engin tilfinningasár úr æsku. Ég var elskuð og dáð, átti frábæra vini, gekk vel í öllu sem ég tók mér fyrir hendur, meira segja íþróttum þegar ég ákvað að gera vel þar. Nei, mér finnst matur bara svo rosalega góður. En þegar ég í alvörunni hugsaði um þetta, lét hugann reika, lét hugann finna svarið án þess að þrýsta á það þá kom alltaf sama svarið upp. Ég verð svo sorgmædd þegar ég þarf að hætta að borða. Tilhugsunin um að þurfa að hætta þegar ég bara orðin södd veldur mér í alvörunni sorg. Ég er nokkuð viss um að þetta kemur að hluta til vegna þess að ég þurfti að neita mér um mat þegar ég var yngri, af vellviljuðum hugmyndum var ég sett í megrun þegar ég var 11 ára. En málið er að ég var löngu fyrir þann tíma byrjuð að stunda svindilbraskið mitt til að passa að ég fengi sem mest af sætindum. Og ég sit eftir með tilfinningaspaghettíið að það einfaldlega að borða framyfir seddu er tilfinningaát, hvort sem það kemur einfaldlega vegna þess að ég er reið yfir því að mega ekki borða jafnmikið og mig langar til. 

Ég hef val. Ég get kosið að borða mat sem mér finnst góður í magni sem heiðrar hungrið mitt og hætt svo. Ég veit nefnilega að sorgartilfinningin yfir því að hætta er fljót að líða hjá, sér í lagi ef ég sannfæri sjálfa mig um að ég megi borða hvað sem er, hvað sem mig langar í er á matseðlinum. Það er enginn matur vondur eða góður, það er allt leyfilegt. 

Það er æfingar framundan. Að finna hungur, að heiðra hungrið með því að borða það sem seður mig, að finna sorgina og leyfa mér bara að vera sorgmædd og halda svo bara áfram. 








miðvikudagur, 25. mars 2015

Þegar Guð var ungur, var enginn heimur...

Með hækkandi sól finn ég hvernig hamingjan er auðfundari. Mér finnst þetta satt best að segja skringlilegt, ég man ekki sérstaklega eftir því að veðrið hafi áður haft svona áhrif á vellíðan mína. En það er eitthvert orsakasamhengi núna á milli blíðunnar, hjólreiðanna og hamingjunnar. Þegar maður er glaður og ánægður verður allt auðveldara. Ég er þannig búin að hjóla þessa epísku leið mína úr vinnu fimm sinnum núna síðan ég fyrst lagði í það fyrir bara nokkrum dögum. Ferðalagið nánast orðið eðlilegt. En veitir mér líka ómælda gleði. Hamingja er ekki stanslaust ástand. Hamingja er meira svona eins og perlur af andartökum sem maður strengir saman á bandi. Núna þræði ég sólina, hjólið og allt sem því fylgir á hamingjuperlufestina mína og líður vel.

Með þessu fylgir líka nýfundinn kraftur til að láta mér líða vel annarstaðar. Ég er búin að vera allt of lengi núna í baráttuástandi, þar sem ég stend í þessu stríði mínu við mat. Þar sem matur er óvinurinn og hver máltíð, hver ákvörðun er slagsmál og allt er svo, svo, svo erfitt.  Málið er að ég nenni þessu stappi bara ekki lengur. Hver í alvörunni nennir að eyða tíma og orku í að berjast svona allan daginn? Ekki ég. Nei, það er í alvörunni kominn tími á að semja um frið. Ég elska mat. Ég vil eiga í ástarsambandi við mat, ekki í svona abusive sambandi. Ég hef aftur gefið sjálfri mér óskilyrt leyfi til að borða. 

Já, hamingjan. 


þriðjudagur, 10. mars 2015

Frá Chester til Wrexham

Ég get loksins sagt að langþráðu markmiði hefur verið náð. Ég hjólaði heim úr vinnunni. Venjulega þegar ég segi þetta nú þá á ég við að ég hafi farið með hjólið í lest á milli Chester, þar sem ég vinn, og til Wrexham og að þaðan hafi ég hjólað til Rhosllannerchrugog, þar sem ég bý. Það eru einhverjir 7 eða 8 kílómetrar. Nei, ég á við að ég hafi hreinlega sleppt lestinni og hjólað úr miðborg Chester og alla leið til Rhos. 
Ég er búin að plana þetta í 18 mánuði en hef alltaf haldið að þetta væri mér ofviða. Hjólatúrinn með hjólagrúppunni minni sannfærði mig svo að ég væri kannski naskari en ég hélt og þegar mér bauðst að fara snemma heim úr vinnu í dag ákvað ég bara að drífa mig. Sólin skein í heiði, 12 stiga hiti og vart að hár blakti á höfði. Ég var reyndar ekki með neinn útbúnað með mér, ekki með Garmin þannig að ég gat ekki mælt vegalengd og var í háum leðurstígvélum sem er kannski ekki alveg nógu sportí og var ekki með pumpu eða viðgerðarsett. Engu að síður sá ég í hendi mér þetta tækfæri og rauk hreinlega af stað áður en ég gat eitthvað hugsað þetta eitthvað frá mér. 
Mér reiknast til að þetta séu einhverjir 30 eða svo kílómetrar, allt í gegnum miðborg Chester, yfir þunga umferðargötu sem liggur til Manchester og svo í gegnum sveitavegi og sveitaþorp og yfir landamærin til Wales. Það er skemmtilegt að hjóla á milli landa. Ég var svo hamingjusöm alla leiðina, það pumpaði í mér hjartað, meira af ákefð og kátínu en af áreynslu, og ég gat ekki hætt að óska sjálfri mér til hamingju með sigurinn. Ég var meira að segja hálfsvekkt þegar ég kom inn í Wrexham vitandi að ég væri nánast búin. Leiðin frá Wrexham til Rhos eru svo 7 kílómetrar upp á við og ég verð að viðurkenna að ég fann að ég var búin að vera að hjóla í rúman klukkutíma þegar þar var komið að sögu. En um leið og ég kom heim var ég líka harðákveðin í að ég hefði glöð haldið áfram. Og þessvegna búin að ákveða að hafa samband við Wrexham hjólaklúbbinn sem er að fara 30-50 mílur í sínum túrum. Ég er nokkuð viss um að ég sé að verða tilbúin í það. 

Þetta er einn þáttur í velgengnisspíralnum. Þessi tilfinning, að gera eitthvað sem maður hefur einsett sér um langan tíma, er óviðjafnanleg. Og nú er ég tilbúin að setja hærri, lengri, stærri markmið. 

Kannski að ég jafni mig svona aðeins í "setbeininu" fyrst.