Af tengingu

Enn léttist ég; 800 grömm í þessari viku sem þykir gott á meðal okkar sem höfum fyrri reynslu af því að léttast. Mér líður alveg rosalega vel. Ég hef alveg haldið því við að telja bara hitaeiningar og er ekkert að hafa miklar áhyggjur af neinu. Ég bý til graut úr quinoa flögum af því að mér finnst gaman að smakka nýtt, ekki vegna þess að ég er að elta trend eða maukast við að forðast kolvetni. Ég set rjóma út á skyr og nýt í botn. Vigta það bara. Já, mér líður vel. Ég er alltaf að venjast betur við þessa hugmynd að ég sé ekki óargadýr og að ég sé hæf til að stjórna magni. Það eru núna komnar þrjár helgar þar sem ég haga mér eins og manneskja. Ekkert binge, ekkert vesen, bara gleði. Það verður alltaf meira og meira virði að vakna hrein og slétt á mánudagsmorgni. Ekkert samviskubit, engin ógleði, engin heitfengin loforð um að standa mig héðan í frá. Nei, bara þessi yndislega tilfinning að ég sé í beinum tengslum við líkama minn. Ég finn hvernig ég sléttist og hvernig ég hreinsast einhvernvegin. Húðin skýrist og neglur vaxa og allt er auðveldara einhvernvegin. Svona eins og maður sé meira lifandi. Þetta er skrýtið af því að öfugt við það sem maður gæti haldið þá tengist ég betur við líkama minn þegar mér líður vel. Þegar ég er þung og ómöguleg aftengist ég alveg, svona eins og til að reyna að verða fyrir minni áhrifum. Erfitt að útskýra. 

Þessi sannfæring mín um að það sé gott að hugsa um mat, elda hann og njóta hefur fengið mig til,að halda áfram að vera forvitin um nýjungar. Ég eignaðist um daginn svona tagine pott, til að elda rétti frá mið-austurlöndum. Eitt af því sem gerir það sérstaka bragð eru súrsaðar (preserved) sítrónur. Maður fattar ekki alltaf hvað það er sem gerir þetta "rétta" bragð, en ég er sannfærð um að sítrónurnar séu það sem gerir kjúklinga tagine-ið mitt "authentic". Og góður skammtur með kúskús fyrir 500 hitaeiningar! Ekki kvarta ég yfir því.

Af tilraunum

Ævintýrin með spíraliserann halfa ótrauð áfram. Og við bætist, nú er ég komin með æði fyrir rauðrófum, brakandi ferskum í salati með geitaosti og karamelluðum pekanhnetum. Hvað segirðu? Karamelluðum pekanhnetum? Já, það er ótrúlega gott kombó: muskulegt, þungt bragðið af rauðrófunni blandað saman við mjúkan rjómakenndan ostinn og svo krönsjið í sætri hnetunni. Hrikalega gott. Það er líka voða auðvelt að búa til. Teskeið af smjéri og slurkur af þessum snilldar puðursykri frá Sukrin (nánast hitaeiningalaus) steikt á pönnu í smástund með hnetunum. Ég er líka búin að prófa að nota hann í bakstur og tókst svona vel upp. Þarf að prófa i anzac kexið. Síðasti séns. 

Ég er svo ánægð með tilraunastarfsemina að hún hefur teygt sig í hárið á mér og ég er farin að nota þessa hentugu leið til að krulla yfir nótt. Ægilega sniðugt. Og Rambó.

Af framgangi

Ég léttist um 700 grömm í þessari viku sem er rúmlega vikumarkmiðið. Ágætt alveg og svona nokkuð áreynslulaust. Ég sleit keðjuna á hjólinu mínu á þriðjudaginn og hef ekki komist í að láta laga það þannig að hreyfing var af skornum skammti. Ég stend reyndar enn á því að hvað þyngdartap varðar skiptir hreyfing afskaplega litlu máli og enn fastar á að öll hreyfing sem er gerð af einskærri þrá til að léttast eða í samviskubits/refsingarskyni er verri en engin hreyfing. Hjólreiðarnar er mín geðheilsa. Ekki leið til að léttast. Ég hélt nokkuð nákvæma skrá yfir það sem ég borðaði og hélt mig við 1800 hitaeiningar yfir daginn. Ég hélt þessu líka uppi yfir helgi sem ég er svakalega stolt af, vanalega fer ég alveg yfir strikið um helgar. En, þessi nýja uppgötvun mín um að ég sé hæf til að stjórna mér og magninu sem ég borða þýðir að núna get ég fengið mér tvær kexkökur, eða eina kökusneið eða hvað sem mig langar í án þess að fríka út. Þvílík breyting. 

Ég hugsa enn rosalega mikið um mat, en hef ákveðið að það sé bara allt í lagi. Ég er að plana matseðla og uppskriftir og hanna nýjar uppskriftir og spekúlera. Það er bara allt í lagi. Ég er gífurleg áhugamanneskja um mat og uppskriftir og það er ekkert óeðlilegt að ég spái í. Þetta er áhugamál, ástriða jafnvel, og ég þarf ekki að taka því að þessi áhugi sé bara tengdur við að ég sé of feit. Hver veit, kannski verður þetta meira en áhugamál einn daginn? Ég eyddi smá tíma í að reyna að laga anzac kexið en þrátt fyrir að bragðið sé rosalega gott er áferðin enn röng. Mer tókst hinsvegar að búa til hrikalega gott hnetusmjörskex úr quinoa flögum.

Ég ákvað að ég ætti skilið smá verðlaun og keypti mér loksins Orla Kiely handklæði og handsápu svona til að skreyta baðherbergið aðeins. Betra en nammi.

Af linsubaunum

 Cottage pie er einn af þessum klassísku bresku réttum sem ég hef lært að meta á þessum árum sem ég hef búið herna. Cottage pie er einfaldur réttur, nauthakk steikt með gulrótum, bragðbætt með Worcestershiresauce og svo bakað með lagi af kartöflumús. Hjartanlegt og djúsí. Og nokkuð hitaeiningaríkt. Það er langt síðan að ég byrjaði að spara mér kartöfluhitaeiningrnar með að setja lag af blómkálsmús í staðinn, en þegar ég svo fattaði að skipta út helmingnum af hakkinu fyrir rauðar linsubaunir varð ég eiginlega að gefa sjálfri mér high five. Ekki bara hitaeiningar heldur peningur sem sparast líka, double whammy! Ég nenni ekki að setja inn alvöru uppskrift, enda hendi eg bara einhverju í pönnuna hverju sinni. Laukur, gulrætur, nautahakk, rauðar linsubaunir, tómatpúré, skvetta af Worcestersósu, súputeningur og smá vatn steikt á pönnu. Salt og pipar. Blómkálsmús með smá parmesan osti smurt yfir og svo bakað í ofni í hálftíma eða svo. Og borið fram með grænum baunum. Saðsamt, djúsí og dugar í tvo daga. Namm.

Af handjárnum og hnúum

"Það er rigningarsuddi sem úðar göturnar í kvöldhúminu á þessu þriðjudagskvöldi í rólegum iðnaðarbæ í Norður-Wales. Óeirðarlögregla stendur í þéttri röð meðfram lestarstöðinni og þvert yfir umferðargötuna þar hjá. Venjulegir "Bobbies" með auðkennanlegan háan hjálminn rölta um tveir og þrír saman. 6 sjúkrabílar eru kyrrstæðir við götuna. Ýlfur og urr heyrast allstaðar að þar sem illúðlegum lögregluhundum er haldið aftur af og yfir öllu heyrast svo þúmp þúmp hljóðin úr þyrlunni sem sveimar yfir. Hvað er í gangi? Yfirvofandi stríð? Heimsókn frá páfanum? Uppvakningainnrás? Nei, Tranmere Rovers ætla að spila fótboltaleik við Wrexham AFC. 

Tranmere er bær rétt utan við Liverpool sem, eins og flestir bæjir norður í Bretlandi hafa séð fífil fegri. Atvinnuleysi og menntunarleysi og hátt hlutfall bótaþega eru eftirstöðvar af Thatcher árunum og erfitt hefur reynst að spýta atvinnu og möguleikum inn í þessa staði öfugt við stærri borgirnar eins og Manchester og Liverpool sem undanfarin ár hafi verið í stanslausri uppgöngu. Fótbolti hefur verið ódýr og þægileg lausn frá hversdagsleikanum fyrir fólkið á þessum stöðum og hefur líka verið vettvangur fyrir útrás á uppsafnaðri gremju og/ eða fávitaskap, hvernig svo sem maður lítur á það.

Tranmere Rovers féllu niður um deild í vor og eru því núna komnir í utandeildarstöðuna sem Wrexham hefur verið í síðust átta árin. Við höfum ekki mæst í leik í 10 ár. Eins og alltaf með lið sem eru nágrannar skapast gífurleg spenna í kringum leikina. Fleiri stuðningsmenn hafa tök á að koma af því að ferðalagið er stutt og það er skilningur á aðstæðum hvors annars. Ég hafði nú samt ekki alveg gert mér grein fyrir lögregluviðbúnaðinum. Dave var búinn að útskýra þetta fyrir mér en ég satt best að segja trúði honum ekki. Hann var að tala um leiki á níunda áratugnum þegar fótboltabullur léku lausum hala, þetta væri ekki svona núna. Ég missti því andlitið þegar við gengum framhjá lestarstöðinn þar sem Tranmere áhangendur voru stíaðir af á meðan löggan beið eftir að Wrexham áhangendur löbbuðu framhjá og að vellinum. Hróp og köll og krepptir hnefar heyrðust og sáust og mér varð um. Sér í lagi þegar kom í ljós að við þurftum að fara inn annarstaðar en vanalega og við enduðum á að ganga í flasið á hóp af Trannies sem voru syngjandi af spennu. Rauði trefillinn minn hefði getað komið mér í klandur en sem betur fer komumst við framhjá þeim óséð og inn á völl.

Leikurinn var svakalega spennandi og endaði 2-2 eftir mikla baráttu. Við vorum nokkuð sátt þó sigur á heimavelli sé alltaf æskilegri, en Tranmere eru í öðru sæti í deildinni, við í áttunda þannig að við gátum alveg búist við erfiðum leik. 

Tranmere fólkið söng okkur út sem olli mér vonbrigðum. Vanalega syngjum við allan tímann og þöggum niður í öllum mótbárum en þeir höfðu okkur þar. "He left cause you're shit" góluðu þeir á okkur þegar Jay Harris, fyrrverandi leikmaður okkar kom á völlinn, en hann spilar núna fyrir Tranmere. Gamalkunnugt sheepshaggers söngl og þessháttar. Einn af þeim var svo reyndar handtekinn fyrir að æsa upp kynþáttahatur sem mér fannst ægilega fyndið því kynþátturinn sem um ræddi var velskur. Ég vissi ekki að það mætti ekki djóka þannig með Veilsverja! Allavega, við reyndum að svara með "sign on, sign on, with hope in your heart and you will never work again" sungið við You'll never walk alone. Tilvísun í að Tranmere er bara stoppistöð í Liverpool og hversu illa stödd þau eru hvað atvinnuleysi varðar.

Að leik loknum lentum við svo aftur í klandri þar sem festumst með Tranmere fólki fyrir innan lögreglumúr. Tranmere fólkið var pirrað og í leit að slag eftir jafnteflið og yfir að vera haldið aftur. Við náðum svo að láta eina lögguna hleypa okkur í gegn og komumst aftur í hóp Wrexham fólksins. Héldum svo heim nokkuð sátt með frammistöðu okkar manna. 

Ég skil að vera ástriðufull þegar kemur að velgengni liðsins þíns. Ég skil hópsamstöðuna og ég skil vellíðanina sem fylgir skoruðu marki og unnum leik. Ég skil meira að segja sorgina sem fygir þegar illa gengur og pirring gagnvart sérstöku liðið. En slagsmál? Fyrir slagsmálanna sakir?

Fyrir utan að ég skildi hnúajárnin eftir heima og gat ekki tekið þátt.

Af næringu

Á laugardagskvöldi horfir gamalt, leiðinlegt fólk eins og ég er á Strictly come dancing á BBC1 og sofnar svo í sófanum. Það hvað helst hressir uppá tilveruna og veitir tímabundna lausn frá eintóna leiðindum lífsins er nammi. Ég var búin að plana veisluna allan daginn, taldi út hitaeiningar og vigtaði næringarefni í tilraun til að fá hvað mest "bang for my buck." En þegar að kveldi kom var lítið eftir af hitaeiningum úr að moða. Ég sat með 25 grömm af karföfluflögum og hálft chunky Kitkat. Þvílík vonbrigði! Þetta var ekki upp í nös á ketti. Ég maulaði engu að síður á "veislunni" minni, kláraði og leit svo í kringum mig í forundran. Ég var sátt! Þetta var nóg fyrir mig. Þegar ég svo vaknaði á sunnudagsmorgun varð ég að stoppa við og þakka góðum vættum hversu vel mér leið. Ekkert kolvetnakóma. Engir liðverkir, engin ónot í maga og best af öllu, ekkert samviskubit. Og ég fattaði að ég hef verið að ljúga að sjálfri mér í áratugi. Hvenær sannfærði ég mig að ég væri fíkill? Að ég gæti ekki bara fengið mér einn? Hvenær byrjaði ég að trúa lyginni um sjálfa mig? Að ég væri þessi óalandi og óferjandi bestía sem hefði enga stjórn á sér?

Þetta var svona algert uppljómað móment þar sem ég sá sjálfa mig í algerlega nýju ljósi, allar "reglur" breyttar. Ég velti þessu fyrir mér í allan dag. Nýjar reglur, hvernig virka þær þá? Þýðir þetta að eg geti farið að treysta sjálfri mér, að ég geti í alvörunni valið það sem er best fyrir mig.

Það forðaði því reyndar ekki að ég fann aftur fyrir tómleika tilfinningu í dag. Mig vantar enn eitthvað í lífið sem veitir næringu. Ég vel það orð vegna þess að ég hef hingað til valið að borða til að fylla upp í tómarúmið. En það er ekki næring í formi matar sem mig vantar heldur frekar andleg næring. Ég þarf að hugsa þetta betur en mer finnst eins og að þetta sé alveg beisikk stöff. Eina skiptið sem ég hef grennst án þess að hugsa um það var árið sem ég bjó í Belgíu. Það var vegna þess að ég var fullkomlega nærð allt það ár, vinir, tónlist, menning og listir og ómælt magn af bjór. Ég þarf að finna út hvað nærir mig.

Nýjar reglur. Spennandi.

Af réttum hlutföllum

 

Ég er nokk viss um að flestir væru mér sammála þegar ég segi að góð sambönd byggja á málamiðlun. Þannig fá báðir samningsaðilar einhverju sínu framgengt og geta auðveldlegar látið gossa það sem þarf. Og ég hugsa að flestir geta líkað kinkað kolli þegar ég segi að þetta snýst að miklu leyti til um litlu hlutina, litla amstrið í hversdeginum sem endar svo á því að skipta hvað mestu máli. Ég held að ég og útlendingurinn minn séum orðin nokkuð lunkin við málarekstur þennan. Málamiðlunin felst mest í að ég gaf Ísland upp á bátinn og fæ þessvegna að hafa allt annað eins og ég vil hafa það. En svo eru svona einn og einn smahlutur sem við rekumst á með. Uppvaskið er einn slíkur. Ég vil að uppþvottaburstinn liggi í vaskinum, Veilsverjinn leggur hann alltaf á vaskbrúnina. Ég labba framhjá og ýti honum ofaní vaskinn, hann býr sér til kaffi og veiðir hann aftur upp og leggur nett á brúnina. Og så videre. Og ég er ekki að kalla þetta skilnaðarsök, en anskotakornið ef þetta skapar ekki netta spennu svona yfir daginn.

Við fórum í dag í smá göngutúr, fengum okkur morgunmat og röltum svo einn hring um búsáhaldaverslun hér í Wrexham. Fann þar þennan forlata uppþvottabursta. Hann er með litlu haki þannig að hann hvílir bara nett á vaskbrúninni. Algerlega fullkomin málamaiðlun; hvorki í vaski né upp úr. Glöð keyptum við burstann og kysstumst svo fyrir utan búðina og óskuðum hvort öðru til hamingju með hvort annað, það eru jú litlu hlutirnir sem skipta máli.

Ég léttist um tvö kíló í vikunni. Að hluta til vegna þess að ég hef tekið ábyrgð, á sjálfri mér og gagnvart öðrum. En líka vegna málamiðlana. Ég þarf að gefa og taka, fá réttu næringuna og réttu saðninguna í sambland við rétta djúsí faktorinn.

Ég finn svo út úr þessu með klósettsetuna og tannkremstúpuna næst.

Af Pinterest

Ég eyði miklum tíma á Pinterest, og að mestu leyti er það hið besta mál og hin besta skemmtun. Þar er hægt að finna uppskriftir að öllum andskotanum, allskonar húsráð og hugmyndir. En hitt er svo að Pinterest gerir mig svo öfundsjúka út í allt og alla. Það er allt svo miklu fínna hjá öllum öðrum, maturinn fallegri og hollari og fataskápurinn svo miklu meira töff. Það er því ágætis skemmtun að skoða Pinterest vs. nailed it myndir til að minna sig á að fæst stenst manns eigin væntingar. 

Og þá ekki síst maður sjálfur. Ég geri stanslausar Pinterest kröfur til sjálfrar mín. Sér í lagi þegar kemur að hollustunni. Mér þætti afskaplega gaman hefði ég getað pinnað "50 kíló farin" söguna mína og snúið mér svo að einhverju öðru. En það er nú víst ekki svo og ég held áfram að klóra mér í hausnum yfir þessu öllu saman. Og minna sjálfa mig á að samanburður er dauði gleðinnar. Fyrir utan að mitt "nailed it!" Gæti verið einhvers annars pin.

Af Ottolenghi

Ég þurfti að vera á fundum í Brighton miðvikudag og fimmtudag í síðustu viku. Það þótti því þjóðráð að stoppa við í London á leiðinni og hitta Ástu mína. Stoppið var stutt en hún náði þó að fara með mig á Yotam Ottolenghi deli og veitingastað í Islington. Ottolenghi er einn af þessum kokkum sem eg elska að skoða myndir af matnum sem hann gerir og fletta í gegnum bækurnar hans. Ég hafði nú samt aldrei lagt í að prófa að elda. Og það var nánast eins og að koma í mekka að komast þarna inn. Allt sem mér finnst fallegt var þarna uppsett á fallegasta máta. Ég á erfitt með að lýsa hvað fallega uppraðaður matur hefur mikil áhrif á mig, hvað mér líður vel í svoleiðis umhverfi. Allar áhyggjur og sorgir dagsins flutu tímabundið í burtu og eg leyfði visjúalinu að hrífa mig með á annan og betri stað. 

Ég gat heldur ekki farið út án þess að versla smá. Keypti mér poka af anzac kexkökum með það í huga að ég gæti notað sem morgunmat á leið til Brighton. Ég fekk þær í fallegum sellófan poka bundnum sman með trademark rauðum Otttolenghi borða.

Anzac eru astralskar að uppruna, hannaðat fyrir ástralska hermenn í fyrra stríði og eiga að duga lengi. Otttolenghi útgáfan er mun meira djúsí en upprunalega uppskriftin og sennilega bestu smákökur sem ég hef smakkað. Uppfullar af höfrum, kókos, rusínum og appelsínuberki. Ég vissi við fyrsta bita að eg myndi þurfa að reyna að gera mína útgáfu, og þá kannski aðeins hollari. Þær eru nefnilega heldur hitaeiningaríkar og ég err hrædd um að þær hafi stuðlað að því að ég þyngdist aðeins í vikunni. Rétt er að það er flóknara að halda uppi hollum háttum þegar maður er ekki heima hjá sér, en það hjálpar víst ekki að raða í sig bestu kexkökum í heimi þegar manni leiðist í lest.

Quinoa hveiti, kókosolía og hunang og ég er komin með rétta bragðið. Áferðin hinsvegar ekki rétt og ég þarf að halda áfram með tilraunastarfsemi. Og það er bara gaman. 

Gamechanger

Sumarið var yfirfullt af skemmtilegheitum. London, Reykjavík,  Barcelona, Berlin og Brighton. Endalaust stuð, og mikið af mat og enn meira af drykk. En nu slutter festen eins og maðurinn sagði og mál að linni.

Ég vóg 110 kíló á sunnudaginn síðasta. Það er nær því að vera feitasta ég en að vera mjóasta ég. Er það nokkuð hægt? Mér finnst ekki. Ég stend mig að allskonar fitubolluhegðun sem mér líkar illa; gera grín að sjálfri mér, forðast myndavélar, hafa áhyggjur af hvort stólar beri mig, forðast verslanir sem ég veit að selja föt í smærri stærðum, toga í peysuna til að fela bumbu...og þar fram eftir götunum. Ég þoli þetta ekki, þetta er allt eitthvað sem ég taldi af alvöru að ég hafði skilið eftir í reyk. 

Skiptir ekki máli, það eru þrír mánuðir til jóla og ekkert stórvægilegt planað utan vinnuferða og Dave er enn á full swing í sínum lífstíl og ekkert sem stöðvar mig í að taka smá rassíu núna. Eigum við að segja að þessi 10 kíló sem skilja á milli þess sem ég sé sem venjulega og vellíðandi og að vera hlussa verði farin um jól? Ég held það. Snýst þetta ekki allt um að halda áfram, byrja aftur, gefast ekki upp? Hversu vandræðalegt eða frústrerandi svo sem það er að endalaust segja sama hlutinn aftur og aftur.

Ég fann líka gamechanger um daginn. Ég er ástríðukokkur, og það er fátt sem veitir mér eins fölskvalausa gleði og að stússast í eldhúsinu. Það er eitthvað töfrum líkast við hvernig hlutir breytast úr einu í annað; mjólk í skyr, hveiti í brauð. Ég keypti mér spiralizer, lítið tæki sem sker grænmeti í örmjóa strimla. Þannig bar ég á borð í gærkveldi kalkúna bolognese með kúrbítsspaghetti. 425 hitaeiningar í sneisafullri skál með parmiggiano. Og rosalega gott. Ég hlakka til í kvöld, þá ætla ég að spírala sætar kartöflur og mixa einhvernveginn inn í kókoskarrí eitthvað. 

Neikvætt reinforcement virkar ekki á mig. Þannig er tilgangslaust fyrir mig að skoða hlussumyndir af mér. Þá verð ég bara sorgmædd og vil borða til að róa mig niður. En að skapa gleði, gleði í lífinu virkar sem tæki fyrir mig. Og það veitir mér gleði að raspa niður grænmeti. Eigum við ekki bara að rúlla með það?

Af Bretum og loðlöppum

Það er margt sem mér líkar mjög vel við hér í Bretlandi. Sem er nú eins gott svona af því að ég er búin að búa hér í 12 ár og sýnist líkurnar á að ég komi heim minnka með hverju árinu. Hér er gott að versla og rosalega margt að skoða, með söguna sýnilega við hvert götuhorn. Fólkið er allt húmoristar og spjallar mikið. Bretar eru líka afskaplega kurteisir. Og þeir eru líka sérlega vandræðalegir og ég gruna þá um að kurteisin sé til að reyna að forðast vandræðalegheit. Ef allir fylgja reglunum þá þarf enginn að vera vandræðalegur. Um leið og breytt er út af vananum fer allt í keppni um að halda andliti. En ef ég segi rétt og satt frá þá fer kurteisi smávegis í pirrurnar á mér. Ég er Íslendingur og ef við viðurkennum það bara þá erum við villimenn inn við beinið. Verst finnst mér áráttan sem samstarfsfólk mitt finnur hjá sér til að halda hurðum opnum fyrir alla. Í vinnunni minni eru langir gangar og skiptir með millihurðum. Til hliðar á göngunum eru svo klósettin. Þannig að ef maður er á leið á kamarinn og einhver labbar á undan manni sem er á leið í gegnum millihurðina þá stoppar sú manneskja undantekningalaust, heldur hurðinni opinni og bíður svo eftir að maður komi. Ég þarf þá að benda á klósetthurðina og gefa til kynna að ég ætli ekki í gegnum millihurð heldur að ég ætli að beygja af leið og inn á klóið. Ef maður svo ætlar í gegnum millihurð en ekki á kló þá stend ég mig að því að byrja að svona hálfhlaup, hálfvalhoppa svo manneskjan sem heldur hurðinni þurfi ekki að bíða á meðan ég rölti mér niður ganginn. Þetta er bara pirrandi. Ég er að undanförnu tekið upp á að að tilkynna hárri röddu að ég sé að fara að pissa. Að ég sé alveg i spreng. Geri jafnvel hreyfingu, krosslegg fætur og beygi mig upp og niður með þjáningarsvip í sambland við kumpánlegt bros. Þetta svínvirkar, fólk snarfölnar og snýst á hæl og hleypur burtu sem fætur toga. Ég hef líka tilfinnanlega tekið eftir að færri reyna að halda hurðum fyrir mig.

Svo koma stundum atriði þar sem ég verð hjákatleg. Við fórum á uppistand í Llangollen um daginn, sem er svo sem ekki í frásögur færandi. Meðan við biðum eftir að sýning hæfist varð mér starsýnt á konu sem sat rétt hjá okkur. Hún var nefninlega í stuttbuxum og með loðnar lappir. Sko kafloðnar. Og löng svört hár, ekki eins og ég verð á veturna, með svona smá fuzz. Nei, hún var með þéttan hárvöxt á báðum leggjum sem hún svo krosslagði svo ég sá enn betur. Ég varð geðsjúklega hneyksluð og pirruð á sjálfri mér að taka eftir þessu og verða svona mikið um. Er ég ekki feministi? Er mér ekki slétt sama um hvort konur raka á sér lappirnar? Nei, það kom í ljós að mér fannst þetta skrýtið og ég starði eins og álka. Sem þýddi svo að ég álpaðist til að svara spurningu frá uppistandaranum sem notaði svo kvöldið til að gera grín að mér. Gott á mig.

Ég þarf greinilega að víkka sjóndeildarhringinn og lækka fordómana mína. Ég er ekki jafn víðsýn og jafngeðja og ég taldi. En ég ætla nú samt að raka á mér lappir áður en ég fer til Spánar. Ég vinn í víðsýninni á einhverjum öðrum velli.

Af þremur dögum

Þrír dagar á Íslandi eru ekki nóg. Þrír dagar með góðum vinum, flottum veitingastöðum, verslunarferð, brúðkaupi og megapartý eru ekki nóg. Mig vantaði þrjá daga í viðbót og aðallega til að vera með mömmu og pabba. Þrír dagar á Íslandi er allt of stutt.

Ég ruglaðist líka alveg í ríminu og gleymdi öllu. Kom heim og fattaði að ég var harðfisklaus. Hver fer eiginlega til Íslands og kemur tilbaka án þess að kaupa harðfisk? Ferðin sjálf var ovenjuleg af því að ég var eiginlega bara í Reykjavík, rétt skrapp til Þolló í tvo klukkutíma til að heilsa upp á afa. Sem þýddi að ég var bara að stússast hér og þar og gleymdi alveg að raða í mig lakkrís, flatkökum, súkkulaðirúsínum og pulsum með öllu. Sem er hið besta mál, gott að koma heim og finna að það er annað og mikilvægara en lakkrís.

En ég er hinsvegar búin að raða í mig síðan eg kom heim. Og það var ekki nema fyrir nokkrum dögum síðan að ég fann aftur jafnvægi og hætti að sjá sjálfa mig sem marglyttu. Það var eiginlega um leið og ég byrjaði aftur að hjóla. Af viti. Fyrstu vikuna var eg bara eitthvað að gaufast, fór bara á milli Wrexham og Rhos. En í þessari viku er ég aftur búin að gera þetta almennilega og hjóla alla leið fram og tilbaka, Wrexham til Chester. Einn túr og ég þéttist öll upp, verð stinn og sterk og glansandi hress. Þetta er allt í hausnum a mér, en skiptir öllu máli hvaðan vel -(eða van-) líðanin kemur? 

Mér var sterkt hugsað til þessa þegar eg las svo í vikunni grein sem segir að vísindamennhafi núna einangrað hormón sem stjórnar hungri og að fyrstu rannsóknir á músum sýna skýrt að mýsnar sem hafa þetta hormón stjórna mataræði sínu mun betur en þær sem ekki hafa hormónið. Ég er nefnilega ansi hrædd um að það skipti mig engu máli hvort ég geti stjórnað hungurtilfinningu. Ofát mitt, og flestra fitubolla sem ég þekki, stjórnast af eiginlega öllum öðrum þáttum en hungri. Ef ég væri einfaldlega alltaf svöng þá væri þetta ekkert mál. Þá myndi ég bara borða og verða södd og þar við sæti. Nei, því miður varð ég ekki uppnæm við þessar fréttir, ég sé ekki að þetta sé lausnin fyrir okkur sem erum með feita hugsun.

Ég á eftir að finna útúr þessu einn daginn. Ég hef fullt traust á sjálfri mér.

Vont

Ég er eins og marglytta með putta. Eins og risastór hrúga af wobbly hlaupi. Ég er eins og lint slytti sem pusast áfram, rúllar, kjagar. Ég hata daga sem mér líður svona. Þeir koma ekki oft en þegar þeir koma eru þeir slæmir. Öll vinnan sem fer í að segja að það sé í lagi með mig, að ég geti fundið sátt og jafnvægi, jafnvel þó ég grennist aldrei, fer út um gluggann og ég stari á sjálfa mig uppfull af hatri. Veiklynd, ljót, vesalingur, fíkill, aumingi. Það er ekki gott þegar þessir dagar koma.

Af stjarneðlisfræði

Við Dave erum að undanförnu búin að "binge" horfa á nánast alla West Wing þáttaseríuna. Nútímatækni hefur gerbreytt hvernig maður horfir á sjónvarp. Nú er engin pása á fimmtudögum og í júlímánuði. Nei, núna hleður maður bara niður heilum seríum i einu og horfir svo að vild. Ég hef reynt að hætta að horfa svona mikið á sjónvarp en með þessu Sky tæki hefur það reynst erfitt. Og sér í lagi þegar efnið er hreinlega klassaáhorf eins og West Wing. Hvað um það, Leo McGarry, einn karektaranna er þurr alkahólisti. Og í einum þættinum talar hann af hreinskilni um fíknina. "I dont understand how you can only have one glass,  how you can leave half a glass of wine, how you can not want to feel like this. How can you not want another, and another, and another?" Ég gat ekki annað en kinkað kolli. Ég hef minnst á það áður hvað Dave gengur vel í nördamegruninni sinni. Hann einfaldlega telur skref yfir daginn og hitaeiningar sem hann borðar. Hann borðar allt en hættir bara þegar hann er kominn upp í 2000. Engin brögð, ekkert skipta einu út fyrir annað, engin rembingur við að borða quinoa, freekeh, kókósolíu. Ekkert diet þetta og light hitt. Ekkert. Hann einfaldlega stoppar þegar stærðfræðin segir stopp. Ég dást að honum. Fyrir mér er þetta nefnilega útilokuð tækni. Ég segi eins og Leo McGarry; ég skil ekki hvernig er hægt að stoppa. Fyrir mér er það ónáttúrlegt að fá mér eitt kex, eða eitt súkkulaðistykki. Ég skil ekki hvernig er hægt að skilja eftir hálfan poka af Maltesers. Ég skil ekki af hverju kona myndi ekki vilja fá nautnina sem alvöru binge gefur konu. 

Vandamálið er að þetta er ekki alkahólismi. Það er bara ekki hægt að leggja þetta að jöfnu. Það er ekki hægt að hætta að borða eins og maður hættir að drekka. Ég hætti að reykja. Ég hætti bara. Ég fæ mér ekki hálfa sígarettu þrisvar á dag. Ég bara reyki ekki. Mig langar alltaf smávegis í sígó, en ég sleppi því bara alveg og þannig kemst ég hjá því að byrja að reykja aftur. Þetta er ekki valmöguleiki þegar að mat kemur. Nú er ég ekki að segja að það sé verra að vera fitubolla en fyllibytta. Að maður geti bara "hætt" að drekka. Ég myndi frekar vilja vera feit en full. Það er mun meira skemmandi ástand fyrir mann sjálfan og alla í kringum mann að vera alkahólisti. Og lausnin getur aldrei verið hin sama fyrir fíknirnar. Ég er hinsvegar að segja að samkenndin kemur við að skilja að það er einfaldlega ekki hægt að hætta eftir einn. 

Í hverju felst eiginlega lausnin þá? Ef satt skal segja þá datt aðeins niður hjá mér dampurinn um stund um daginn við að hlusta á Dr Martin Reiss á Radi 4 um daginn. Hann er prófessor í  partical physics (nú get ég ekki fyrir mitt litla munað hvað það er á íslensku, stjarneðlisfræði?) og rannsakar það sem er algerlega undirstaðan að lífi á jörðinni. Stóra hvell og dark matter og warping space and time og Higgs boson og allt þetta sem stjarneðlisfræðingar hafa gaman af. Hann var að tala um óendanlega samhliða alheima (infinite parallel universes) og minnist á það í bríaríi að það sé reyndar skrýtið að eyða tíma í að sanna að kenningar um svona mindblowingly flókin hugtök þegar vísindamenn geta ekki einu sinni fundið út úr því hvernig á að skafa af sér spik! Ef stjarneðlisfræðingar telja verkefnið óyfirstíganlegt, hvernig á litla ég að geta fattað þetta?

Sjálf tel ég það ólíklegt að vísindamenn fái rannsóknarstyrki til að komast að því hvernig má einangra og útrýma fitugeni í samblandi við fíkilsgen. Ekki á meðan megrunarkúrar seljast fyrir 7 billjón dollara á ári hverju. Það er einfaldlega meiri peningur í að halda okkur nógu feitum til að vera óánægð svo við höldum áfram að eyða pening í megrunina. 

En svo tók ég aftur gleði mina. Lausnin starir nefnilega stórum augum á mann þegar um er það hugsað; ef það eru endalausir samhliða heimar allt um kring með endalausum Svövu Ránum, í endalausum uppröðunum af möguleikum, er ekki eðlilegt að gera ráð fyrir að í að minnsta kosti einum þeirra sé hún þvengmjó? 

Endalausar Svövu Ránir

Af heilbrigði

Ég gat ekki tekið þátt í hjólreiðakeppninni. Ég var enn of veik á sunnudaginn til að geta hjólað 80 kílómetra. Ég var afskaplega leið yfir þessu en svo sem ekkert hægt að gera, ég verð bara að finna annan svona atburð og skrá mig sem allra fyrst. 

Ég er smá saman búin að vera að koma mér aftur í samt lag í síðustu og þessari viku og hef hjólað í vinnuna núna í þrjá daga og finnst ég vera öll að koma til. Verst að hitabylgjan er víst búin hér fyrir norðan. Sunnar í Bretlandi er gert ráð fyrir 30 stiga hita en hér er bara súld og rigning og ég alltaf að gaufast með rennandi blautan hjólagallann og maskarann út um allt andlit þegar í vinnu er komið. Ég er enn að stússast við að koma mér upp sem bestri tækni til að hjóla þessa vegalengd en vera samt frambærileg í "businesswear" í vinnunni. Þarf helst að vera með aukahjólagalla til taks, svona upp á óáreiðanlega veðurspá. Það er heitt, en rigning. Nánast útilokað að klæða sig eftir því, annað hvort er maður blaut eða sveitt. Ekki að ég sé að kvarta; ég þakka öllum góðum vættum á hverjum degi fyrir að vera nógu hraust til að hjóla. Það er bara engin tilfinning jafn góð og að þjóta um á hjólinu. Ég er létt, sterk og hundrað prósent heilbrigð þegar ég hjóla. 

Ég er líka smá saman að vakna til í eldhúsinu. Dave gengur svo vel í nýja lífstílnum að ég er eiginlega orðin hálf öfundsjúk. En það þýðir líka að ég reyni að halda í við hann og er að rifja upp gamla takta. Í einu svoleiðis um daginn fann ég tvennt nýtt; PB2, sem er púðrað hnetusmjör og svo þeyttan rjómaost. Hnetupúðrið þýðir að ég get sett það út í t.d hafragraut, eða smoothies eða jógúrt eða orkukúlur og fengið hnetusmjörsbragð fyrir þriðjung hitaeininga sem eru í hnetusmjöri og þeytti rjómaosturinn er eins og ostakaka einn og sér. Ég setti hann út á overnight oats með bláberjum og þeytti svo líka saman við hnetupúðrið og bjó til hnetusmjörskrem. Geggjað. 

Af íþróttum í plúss

Ég eyddi helginni í sollinum í London og kom heim með mér einhverja bévítans óáran og lá nánast örend fyrri hluta vikunnar. Það var rosalega gaman í London, eins og alltaf, og ég prófaði þar að fara í spin tíma. Eitthvað sem ég hef aldrei prófað áður. Mér fannst það ægilega skemmtilegt og hef í hyggju að leita uppi slíka tíma hér í sveitinni. Það hefði verið betra að sleppa kvefpestinni þó því ég er náttúrulega á leið í hjólreiðakeppni núna á sunnudaginn og er ekkert búin að geta æft mig í vikunni í ofanálag við að vera hreinlega dálítið slöpp ennþá. 

Spin tíminn minnti mig reyndar á að ég á lítið sem ekkert af alvöru íþróttafötum. Flestir í tímanum voru í fínum íþróttafötum. Það er mér afskaplega mikilvægt að eiga rétta dótið, alveg sama hvað ég er að gera ég vil "look the part", fyrir utan að flest íþróttaföt eru hönnuð til að gera íþróttina ánægjulegri. Það er ekki bara töff að vera í spandex frá tám að  hvirfli, það er líka miklu þægilegra. Þannig að þetta er ekki bara kvabb um að vilja tolla í tískunni, mér er alveg sama þó skórnir eða gallinn sé úr tveggja ára gamalli línu og keyptur í Sports Direct fremur en beint frá Nike eða Adidas, en ég vil geta gert eins vel og hægt er og litið vel út á meðan. 

Það svíður því helvíti mikið að flest vel hönnuð íþróttaföt eru einungis hönnuð með núverandi íþróttafólk í huga. Það er ekki gert ráð fyrir okkur tilvonandi og upprennandi stjörnum. Hjólreiðarnar hafa sérstaklega leitt þetta í ljós. Þegar ég lyfti var allt í lagi að vera í víðum jogging buxum og hlírabol. Svo lengi sem ég átti góðan sporthaldara var í lagi með mig og ég gat verið nokkuð frambærileg. Þegar ég svo byrjaði að hlaupa var ég komin niður í 14-16 og gat auðveldlega keypt mér falleg og töff hlaupaföt án nokkurra sérstakra vandkvæða. En núna, þegar ég er aftur komin upp í 18-20 er ekki nokkur leið fyrir mig að fá á mig flotta hjólagalla. Hjólreiðar einfaldlega krefjast þess að maður klæði sig á vissan hátt til að ná sem bestum árangri og svo að túrinn sé sem ánægjulegastur. Þannig er líf mitt gjörbreytt eftir að ég eignaðist hjólabuxur með gelpúðum í klobba. 30 kílómetrar án gelsins eru núna óhugsandi. Sama gildir um að vera í einhverju sem heldur úti vatni og vindum en er á sama tíma ekki til að hefta hreyfingu eða læsa inni svita. Í ofanálag er ég líka að mæta í vinnu og þarf að að geta brotið allt saman auðveldlega niður í bakpoka. Ekki litlar kröfur hér. 

Roy Castle lungnakrabbameinsgóðgerðarsamtökin sem ég ætla að hjóla fyrir sendi mér þessa forláta hjólapeysu til að vera í á sunnudaginn. Hún er alveg ekta, úr dry wick efni, með litla hakann fyrir rennilásinn í hálsinn og síðari að aftan með handhægum vösum sem gera ráð fyrir að maður er hallandi fram á við. 

Þeir urðu líka glaðir við bón minni að senda stærsta númerið, 2XXL. 

Peysan er níðþröng á mér. Svo þröng að ég efast um að ég geti verið í henni. Sem gæti verið vandamál því hún á að þjóna sem keppnisnúmer og svo er þetta líka auglýsing fyrir góðgerðarsamtökin. 

Þetta er allt svo öfugsnúið. Nú veit ég að það eru raddir sem segja að það að hafa gínur í búðum í stærðum 14-16 sé aðeins til að hvetja fólk til að halda áfram að éta sér til óbóta, að það "lögleyfi" það að vera feitur, og kannski er þetta að selja ekki íþróttaföt í stórum stærðum sama taktíkin til að smána fólk til að reyna að grenna sig en sjálf veit ég að það virkar bara ekki. Ef smán og fyrirlitning virkaði þá værum við öll þvengmjó, það vita það allir. Nei, væri ekki nær að passa einmitt að bestu og flottustu íþróttafötin séu seld í stærstu stærðunum til að einmitt hvetja feitasta fólkið til að taka þátt? Það er nú víst nógu erfitt að drífa sig út í hreyfingu þó maður þurfi ekki  líka alltaf að vera í götóttum leggings og svefnbol af manninum sínum? 

Ég gúgglaði og það eru nokkur fyrirtæki sem auglýsa að þau framleiði og selji í stærðum, en meira að segja þau stoppa nokkurn vegin við 18 og nota sérstöðuna til að rukka helmingi meira fyrir. Sem er nú varla réttlátt.

Svo er reyndar möguleiki að ég hafi misskilið þetta alltsaman og það sé rétt og gott að ég troði mér í spandex þremur númerum of lítið svona svo aðrir geti séð alla dýrðina nánast óvarða og notað sem forvörn og hvatningu?

Af nýjum og gömlum vinum

Ég er búin að vera í allskonar stússi í vikunni. Eignaðist meira að segja nýja vinkonu. Og ég stússaðist í eldhúsinu, eitthvað sem ég hef ekki gert almennilega í þónokkurn tíma. 

Ég hafði spjallað heilmikið við stelpu sem ég hitti á einum hjólatúrnum með grúppunni minni fyrir nokkru síðan. Við skiptumst á tölvupósti og um daginn hafði hún svo samband, var að hugsa um að prófa nýjan hring sem var nálægt þar sem ég bý og hvort ég vildi ekki koma með. Mér finnst þetta bæði spennandi og ógnvænlegt. Gaman að hitta nýtt fólk og gera nýja hluti, ógnvænlegt að þurfa að spjalla við ókunnugan í langan tíma. Það reyndist svo ekkert mál, okkur kom mjög vel saman og höfðum um heilmikið að spjalla. Óhjákvæmilega kom upp að ég hefði svo sem ekkert á móti því að léttast aðeins við að hjóla. Og út frá því beindist talið að næringu. Hún var steinhissa þegar ég sagðist hafa verið í stanslausri megrun síðan ég var 11 ára. Og svo flissuðum við að því hversu vel greinilega það gangi hjá mér. Hún aftur á móti hefur aldrei farið í megrun. Og er tágrönn. Ég hef oft hugsað með mér að það sé eins gott að ég hafi verið í stanslausri megrun, ég væri 180 kíló annars. En ef ég segi satt frá þá hefur þessi hugsun breyst aðeins að undanförnu og þar sem við sátum úti í sólinni í Chirk datt mér hug hversu mjó ég væri eiginlega hefði ég aldrei farið í megrun?

Alla leiðina tilbaka, í gegnum undurfagra náttúruna í Shropshire og Norður-Wales, yfir Fronctysyllte vatnabrúna og til Rhos var ég að hugsa um þetta. Ef ég hefði aldrei heftað sjálfa mig svona hefði ég bara lært náttúrulega hvað var gott fyrir líkama minn og hvenær ég átti að stoppa? Hefði ég fundið eðlilega hreyfingu og notið hennar án þess að hafa áhyggjur af hitaeiningum brennt? Og það sem er allra mikilvægast; get ég brotist undan áratuga oki megrunarkúra og hugsunarhættinum sem kemur með þeim og einhvern tíman náð að verða heilbrigð? 

Eitt er það sem stendur upp úr og eftir í öllu þessu stússi mínu og það er ekki það að verða grennri. Nei, það sem stendur upp úr og stendur eftir er það sem ég hef gífurlegan áhuga á og það er næringarefni, mataræði og heilbrigði. 

Það er búin  að vera voða gott veður í vikunni og mér fannst komin timi á að búa til létt sumarhitanasl, og hvað betra en ís?

Ég hafði fundið þessar litlu flöskur í Lakeland fyrir nokkru og hef verið að nota út á hafragrautinn eða út í haframúffur og á jógúrt. Datt svo í hug að ég gæti hrært upp kókósmjólk og kakó og notað bragðdropana til að bragðbæta aðeins. Út kom þessir líka ljómandi góði kókóshnetu ís, rétt um 200 hitaeiningar í hverjum skammti og fínn á kvöldin vegna lágmarkskolvetna. 

 Maður þeytir bara saman kókósmjólk (bara þykka hlutann), vanilludropa, smávegis hlynsýróp, salt og kakó ásamt bragðdropunum og frystir svo. Ég frysti í sílíkónmóti og stakk svo bara maisstönglagaffli í til að hafa "handfang" á ísnum. Voðalega gott og gaman að eyða tíma í að búa til eitthvað nýtt. Í annað skiptið sem ég gerði þetta svo bætti ég við macadamia hnetum til að hafa svona smá crunch með líka. 

Í stússinu í eldhúsinu var ég minnt á hvað mér þótti gaman að finna svona alternatives og hvað mér þykir varið í að hugsa vel um heilsuna með því að næra líkamann vel og vandlega. Ég man ekki betur en að ég hafi einu sinni sett fram fullt af uppskriftum hérna. Ég fékk líka oft tölvupósta og komment, frá fólki í svipaðri stöðu og ég fór að velta fyrir mér hvað hafi orðið um þetta fólk. Eruð þið öll grönn og fitt eða eruð þið enn að ströggla svona eins og ég? Mikið þætti mér gaman að heyra frá ykkur. 

Af ótroðnum slóðum

 Eins sjálfsörugg og hrokafull ég er þá er ég líka alveg ómöguleg í ókunnum aðstæðum. Mér finnst afskaplega erfitt að hitta nýtt fólk og ég vandræðast lengi með að ímynda mér aðstæður og reyni að semja góðar upphafssetningar. Mér finnst "small talk" alveg sérstaklega erfitt, ég spjalla ekki. Og af því að ég get ekki spjallað fleygi ég mér alltaf út í allt of mikla dýpt og er farin að segja ókunnugum frá mínum innstu leyndarmálum og virka örugglega bara dálítið skrýtin skrúfa. Ég er líka áttavilltasta manneskja sem ég þekki. Og manneskju sem finnst nýtt og óþekkt óþægilegt á sérlega erfitt með að vera áttavillt. Ég get illa lesið kort, skil aldrei hvar ég er í stóra samhenginu og hef ekkert sens á hvar ég er í samhengi við hvert ég vil fara. Eg á enn eftir að læra hvort er hægra og vinstra, notast aðallega við upp og niður í þvi samhengi. Að stoppa og spyrja leiðbeininga er því sérstaklega erfitt því ég get ekki fylgt eftir hægri/vinstri leiðbeiningum og svo er ég líka örugglega farin að röfla við manneskjuna um eitthvað sem skiptir engu máli. Svo sný ég líka alltaf í suður.

Það var þessvegna ekkert smá mál þegar ég ákvað að fara nýja leið heim úr vinnunni. Í fyrsta lagi þurfti ég að skoða kort og reyna að skilja hvert ég átti að fara. Ég vildi reyna að finna leið sem var eins hjólavæn og mögulegt var. Ég lá yfir google maps og var búin að mæla út leið sem ég taldi nokkuð skemmtilega þó hún væri nokkuð lengri en beina leiðin heim. Ég reyndi líka að skoða kortið með það í huga að ég myndi villast (það gerist alltaf) þannig að ég gæti líka kannast við kennimerki og komist aftur  í allavega réttu áttina. Ég prófaði á mánudag og þriðjudag að fara aðeins út af leið, fór sem sagt helminginn af kunnuglegri leið og svo afganginn nýja leið, en í gær var svo komið að því að fara alla leið. Ég var búin snemma í vinnunni, sólin glampaði á himni og vindurinn var í lágmarki. Ég sagði við sjálfa mig að í hvert sinn sem ég hef gert eitthvað sem ég er hrædd við hef ég uppskorið mun meiri gleði en hræðslu. Allt sem ég hef verið að stússast í þessi undanfarin ár hefur verið til að hrista upp í áttavlltu mér og fá mig til að vaxa sem mannseskju. Það er alltaf þess virði. Ég lagði því í hann.

Það er fátt skemmtilegra en að hjóla á fallegum degi í gegnum uppsveitir Cheshire sýslu. Flest bóndabýlin eru byggð á tímum Tudoranna og hér hefur alltaf verið nóg af öllu þannig að öllum byggingum er vel viðhaldið. Svo búa nú mest í þeim núna forríkir fótboltakappar, frekar en bændur. Leið lá í gegnum Chester og Lache og svo út úr Cheshire og yfir í Flintshire. Mjúk fjöllin í Norður-Wales alltaf við sjóndeildarhringinn. 

 Hvert sem litið er sér maður svona fínerí, Tudor byggingar, verkamanna "cottage", kirkjur og óðalssetur. Og hvert sem litið er sér maður líka glitta í kastala, í mismunandi góðu ásigkomulagi. Ég hjólaði eftir því sem bretar kalla B roads, sem eru svona bakvegir og mun skemmtilegra fyrir hjólreiðafólk en að vera á A vegum þar sem er meiri og hraðari umferð. Ég fór í gegnum nokkur lítil þorp sem öll hefðu getað verið bakgrunnurinn fyrir Miss Marple sögur, morð í hverju húsi. 

Ég var svo glöð. Ég var á réttri leið, allt var að ganga upp og ég hló aðeins með sjálfri mér að því hvað lífið er skrýtið. Hvað eru örlögin furðuleg skepna að haga því þannig að hér er ég, fertugur íslendingur að rúlla mér í gegnum sveitavegi í Cheshire á leið heim úr vinnu. Þegar hér var komið voru leiðbeiningarnar minar orðnar dálítið rykugar. Ég stoppaði og snéri við nokkrum sinnum til að kanna hvort ég væri á réttri leið og stoppaði við einn sveitabæjinn til að spyrjast leiðar. Ég var alltaf á réttri leið en var að hafa smá áhyggjur af því að sveitavegirnir voru að breytast meira í sveitaslóða og svo urðu þeir meira svona eins og traktorsför. Reyndar var svakalega skemmtilegt að hjóla þarna, náttúrufegurðin óumdeilanleg og alveg sérlega skemmtilegt að vera algerlega laus við umferð. Ég reyndi að bæla niður allar áhyggjur um að ég væri ekki á réttri leið, sagði við sjálfa mig að ég gæti ekki villst svo langt af leið. Ég hlyti alltaf að lokum að finna eitthvað sem vísaði allavega í átt að Wrexham. Ég hafði lagt af stað rétt fyrir hálffjögur. Þegar ég svo leit á klukkuna og sá að hún var orðin fimm varð ég smávegis skelkuð. Byrjaði að ímynda mér að krákurnar sem voru á sveimi yfir mér væri að plotta að kroppa úr mér augun og velti fyrir mér örsnöggt hvort líkið myndi nokkurntíman finnast. En hristi svo af mér dramatíkina.  Google hafði sagt mér að ferðalagið allt ætti að taka klukkutíma og fjörtíuog fimm mínútur, og ég því langt á eftir áætlun. Ég íhugaði að fara alla leið til baka.  En svo skyndilega kom ég af slóðanum og að Croeshowel og vissi að LLay væri rétt fyrir handan hæðina. Ég var semsagt komin til Wales og frá Llay er rétt um hálftíma ferðalag til Wrexham og allt á hjólabraut. Ég tók því gleði mína aftur og byrjaði að njóta ferðalagsins upp á nýtt. Frá Wrexham til Rhos ákvað ég svo að fara í gegnum Erddig til að halda áfram að njóta sveitaveganna. Og var svo komin heim rétt um klukkan sex eftir rúma tvo og hálfan tíma á hjólinu. 

Ég skal viðurkenna að ég var þreytt í morgun. Rassinn aumur og lærin þreytt. Ferðalagið í vinnuna sem vanalega tekur mig um klukkutíma og tuttugu mínútur var nær klukkutíma og fjörtíu mínútum og ég hugsa að ég taki hreinlega pásu á morgun. Ég er jú, búin að hjóla 230 km á fjórum dögum. En mikið sem ég er glöð með mig. Áttavillta ég get tekið sveitaveginn frá Englandi til Wales. Það er ýmislegt gott sem kemur út úr því að þröngva sér út fyrir þægindahringinn. 

Af ýmiskonar katastrófum

Það er alveg sama hvað ég reyni ég bara get ekki komist undir 2300 hitaeiningar yfir daginn. Það er að segja ekki án sorgar, þunglyndis, angistar og kvala. Ekki að ég sé dramatísk eða neitt. 

Þetta á ekki að koma neitt sérlega á óvart. Ef ég skoða BMR (basal metabolic rate) töluna mína fáum við 1815 hitaeiningar yfir daginn. Þetta eru hitaeiningarnar sem ég brenni bara til að framkvæma lágmarks athafnir eins og að anda og láta hjarta dæla blóði. Þegar ég svo nota Harris Benedict regluna til að reikna út lágmarks hitaeiningafjöld sem ég þarf til að viðhalda þeirri þyngd sem ég er í núna fæ ég út 2493 hitaeiningar. Það er BMR x 1.375. Ég nota 1.375 vegna þess að ég er "lightly active". Vinn skrifstofuvinnu en hreyfi mig nokkrum sinnum í viku. Líkaminn er hannaður til að viðhalda þyngd. Líkaminn hefur engan áhuga á að léttast aftur ef fituforði er aukinn. Líkaminn gerir hvað sem er til að verjast öllum tilraunum til að minnka þennan fituforða. Þess vegna er það augljósasta leiðin til að vera grannur að fitna ekki til að byrja með! 

Nei, líkami minn hefur engan áhuga á að láta frá sér eitt gramm af þessari kósý fituklæðning sem hann hefur komið sér upp. Líkami minn veit hvað er fyrir bestu og það er að verjast öllum árásum á fituforðann, alveg sama hversu kænskulegan ég tel hernaðinn vera. 

Ég er semsagt að berjast, og já við skulum nota orðið berjast, gegn óskum eigin líkama. Mér finnst þetta sérlega áhugaverð pæling. Ef það er svona ofboðslega óhollt að vera feitur, hversvegna berst líkaminn svona einarðlega gegn því að léttast? Ég reyni oft að leggja kalt mat á þetta hjá mér. Hvað get ég sagt að sé likamlega að mér sem ég get beint tengt við offitu?

Ég er með ónýt hné. Og það er enginn vafi á að 50 aukakíló í langan tíma hjálpuðu ekki til. Og ég efast ekki um að það væri betra ef ég væri 20 kílóum léttari núna. En ég er líka viss um að þau verði aldrei góð. Þau myndi halda áfram að vera ónýt þó ég væri 60 kíló. 

Ég er kannski með aðeins of háan blóðþrýsting. Ég veit það ekki, ég hef aldrei mælt hann. Ég fæ hinsvegar nokkuð oft hausverk og verð ofurþreytt og af einhverjum ástæðum tengi ég það við blóðþrýsting. En að tengja það við spik? ´Eg er ekki viss, ég þekki bara grannt fólk sem er með of háan þrýsting. 

Ég svitna í sumarhitanum. Kannski meira en ef ég væri grönn. Ég veit það ekki. Ég er að hjóla hratt og ímynda mér að grannt fólk myndi líka hitna aðeins við átökin. 

Ég er í miklu betra formi en mjög margir sem eru mun grennri en ég. Miklu betra formi.

Mér finnst ljótt að vera feit. 

Þar kom það. 

Ég get bara ekki haldið því fram án þess að blikna að mér finnist ég jafn fín núna og ég var fyrir 20 kílóum síðan. Ég var miklu fínni þá. End of. 

Aðfinnslur mínar við spikið mitt eru sem sagt fagurfræðilegar. Og líkama mínum er drullu sama um hvað mér finnst gaman að geta keypt mér kjóla í Zara. Hann kærir sig ekkert um fagurfræði. 

Líkami minn gengur svo langt í baráttu sinni við að halda í spikið sitt að hann flæðir heilann með hórmónum sem láta manni líða vel þegar maður borðar hitaeiningamagnið sem hann telur rétt og pumpar út vanlíðunarhormónum þegar maður reynir að minnka við sig. Hann nýtir hverja hitaeiningu betur en líkamar grannrar manneskju nýtir sínar. 

En ef mér finnst betra að vera mjórri en ég er núna, og það veit gvuð að ég hef reynt að vera sátt og ánægð með að vera ánægð með mig eins og ég er núna, er það eina sem mér dettur í hug að reyna að halda áfram þessum skæruhernaði mínum. Í stað þess að reyna að skera út 500 hitaeiningar á dag er kannski hægt að minnka um 100. Það er örugglega eina leiðin til að plata líkamann til að ná grunnþyngdinni niður. Ég verð sem sagt ægilega grönn og fín um áttrætt. 

Ég gæti líka reynt að breyta fegurðarskyni mínu.

Eða beðið af öllu hjarta eftir katastrófunni sem kastar mannkyninu út í hungursneyð og örbirgð þar sem ég hef nægan fituforða og get hlegið hjartanlega að þvi hversu sniðugur líkami minn var að passa svona vel upp á mig á meðan allt granna fólkið hrynur niður í hrönnum allt í kringum mig. 

50 mílur

Ég er búin að skrá mig í svona hjóla"atburð". Ekki veit ég hvað maður kallar svona á íslensku. En hvað um það, ég mundi hvað það var gaman að æfa fyrir eitthvern sérstakan atburð þegar ég var að hlaupa og hvað það var svo gaman að taka þátt í svoleiðis. Ákvað því að reyna að svipast um eftir svoleiðis. Mér finnast hjólreiðamennirnir heldur mikið uppteknir af tímatökum og var eiginlega hætt við þegar Ég fann svo 50 mílna amatörvænan atburð í gegnum hjólagrúppuna sem ég hitti í Port Sunlight. Hugsaði með mér að þetta væri nú meira bara svona í gamni, eins og svo oft er þetta gert með fjáröflun í huga og meira svona til að skemmta sér en að liggja á einhverri brjálaðri tímatöku. Fyrir utan að ég er nú vön að fara þessa vegalengd orðið þegar ég fer báðar leiðir í og úr vinnu. Það var svo ekki fyrr en ég var búin að borga þáttökugjaldið að ég fattaði að ég fer rúma 50 kílómetra í vinnuna. En hér er um að ræða 50 mílur. Mílur og kílómetrar eru ekki það sama. 50 mílur eru rúmir 80 kílómetrar. 

Eftir að hafa fölnað aðeins hugsaði ég með mér að þetta væri bara hið besta mál. Þetta er ekki fyrr en 5. júlí þannig að ég hef núna mánuð til að æfa mig aðeins. Ég ætla þess vegna að drífa mig í að hitta hjólagrúppuna sem fer lengri leiðir en konugrúppan mín núna næst laugardag og fara lengra og hraðar með þeim. Svo setti ég svona meiri reglu á hvernig ég fylgi eftir daglegri rútínu hvað hjólreiðarnar varðar og svo lengi sem ég fylgi því nokkuð eftir ætti að vera í lagi með mig. 

Það er allt annað að hjóla en að hlaupa. Ég hefði aldrei skráð mig í 10 km hlaup með mánaðarfyrirvara. Ekki nema ég væri viss um að ég gæti hlaupið 10 km. En það er eitthvað þægilegra við hjólreiðarnar. Það er hægt að hjóla miklu lengur en maður getur hlaupið. Og það er hægt að hjóla miklu lengur en maður heldur.  Svo lengi sem maður passar að drekka vatn og rasssærið er ekki of mikið er hægt að krúsa endalaust. Ef brekkurnar eru viðráðanlegar. 

Það er bara voðalega gaman að hafa eitthvað svona til að stefna að og hlakka til. 

Af síðasta sjens

Dave minn skemmtir sér konunglega í nördamegruninni sinni. Hann telur hitaeiningar og skref og skrásetur af miklum móð í algorytma og lógarytma og kökuriti (namm kökur...) og línuriti og hvaða excel búnaði sem hann kemur höndum yfir. Rannsakar og analýserar og dregur ályktanir. En aðallega situr hann bara brosandi og dáist að tölfræðinni. 

Það lekur líka af honum lýsið. Og ég náttúrulega gat ekki annað en hrifist með. Kannski að ég byrji bara að telja hitaeiningar líka? Ég geri það hvort eð er fyrir kvöldmatinn sem ég elda til að gera prósessinn auðveldari fyrir hann, ætti ég ekki bara að byrja að skrásetja allt líka? Ég hefði nú svo sem ekkert á mótii því að léttast um nokkur kíló áður en við förum til Spánar í ágúst. Og ég hafði varla sleppt hugsuninni áður en ég var komin út í kaupfélag, búin að kaupa hálfan líter af cookie dough Ben & Jerry´s rjómaís og búin að troða allri dósinni í mig. Svo öflug er "síðasta kvöldmáltíðar" hugsunin í mér. Bara tilhugsunin um að reyna að hafa örlítila heftingu á hitaeiningum yfir daginn og ég geri tafarlaust uppreisn og borða þangað til mér verður illt. Þetta er eiginlega alveg merkilegt. Ég get líka hugsað þetta þannig að hefði ég ekki gælt ástúðlega við megrunarhugsunina hefði ég sparað mér átta milljón hitaeiningar. Ég hefði aldrei borðað ísinn ef þessi hugsun hefði ekki komið upp. Það finnst mér dálítið merkileg pæling. Fyrir mig er megrun einfaldlega skaðlegri en að bara sleppa henni. 

Þessvegna er líka svo afskaplega mikilvægt fyrir mig að ég nái að hætta öllu þessu daðri við megrunartilraunir eða lífstílsbreytingar eða hvað það á nú að kallast. Því fyrr sem ég bara byrja að treysta sjálfri mér fyrir sjálfri mér því betra. Ég er enginn fábjáni, ég á alveg að geta hugsað vel um sjálfa mig. 

Við erum öll ólík og það sem virkar fyrir Dave virkar bara ekki fyrir mig. Engu að síður, um leið og ég var búin að jafna mig aðeins ákvað ég að prófa að telja saman hvað ég er að borða mikið yfir daginn nú þegar ég er öll svona full af innsæji og sjálfsást. 

Týpískur dagur lítur einhvernvegin svona út:

Morgunmatur: Skyr með lófafylli af múslí og spíruð brauðsneið með vænni slettu af hnetusmjöri (350) 

Morgunsnarl: Epli og 15 gramma stykki af reyktum cheddar osti (150)

Hádegismatur: 2 harðsoðin egg, mtsk af paprikumauki, tvær sneiðar af súrdeigsbrauði og jógúrt með ástriðualdin (650)

Millisnarl: Heimagerð haframúffa og kaffi latte (300)

Kvöldmatur: Tveir bitar af úrbeinuðu, skinnlausu kjúklingalæri með salsasósu og ananas, 125 g af brúnum grjónum og gufusoðið pak choi kál (600)

Kvöldsnarl: Skinny latte og jógúrsletta (250)

Allt í allt eru þetta um 2100 hitaeiningar. Ég hjólaði 60 km þennan dag og var svöng áður en kom að matmálstímum. Samt. Samkvæmt fræðunum er þetta allt of mikið af hitaeiningum. Allt er þetta samt matur sem er stútfullur af næringarefnum, ekkert unnið eða sykrað eða óhollt á neinn hátt. Mér fannst þetta bara vera fínt þó ég verði að viðurkenna að mér finnst hitaeiningafjöldinn heldur mikill þegar ég týni þetta saman. Er ég að borða allt of mikið? Ef ég hefði borðað minna hefði ég verið svöng, liðið illa og endað í einhverri Ben og Jerry vitleysu. Eða er það kannski bara málið? Ég þarf bara að sætta mig við að borða minna en ég vil? Eða er kannski bara betra að hafa orku í 60 km hjólatúr, líða vel með hvað ég borða og segja bara fokk it, ég verð bara feit?

Af nýjabrumi

Fílelfd og fíldjörf fór ég í Waitrose eftir vinnu í gær og hnusaði um allan grænmetisgangana fram og tilbaka. Mig langaði til að elda eitthvað nýtt og óþekkt og á sama tíma sýna Dave hvað það er hægt að borða vel þó maður sé kannski jafnvel að passa upp á hitaeiningar eða næringarefni. Ég er fílelfd því ég finn það svo skýrt hvað það er rosalega gott að vinna innan svona ramma. Hann hefur ákveðið á meðan við bíðum eftir coeliac greiningunni að halda sig við ákveðið magn af hitaeiningum yfir daginn. Léttirinn sem ég fann þegar hann kom með þetta var svakalegur. Svo mikill að mér datt jafnvel í hug að ég hafði verið farin að þjást af ákvarðanaþreytu. Þegar maður hefur óskilyrt leyfi til að borða hvað sem er er líka fljótt að koma í lós við hverskonar ofngótt af mat við búum við. Það er svo mikið til af öllu, bæði af mat og allri neysluvöru að stundum verður maður bara ringlaður af öllu þessu drasli sem maður á að kaupa endalaust. Markaðsetning innan matvöruverlsana neyðir mann til að langa í allskonar vitleysu og það er ekki einu sinni bara matur og drasl sem er yfirþyrmandi; maður er eiginlega líka að drukkna í hverskonar upplýsingum á þessari gervihnattaöld. 

Stundum er bara gott að taka allt þetta val, taka allt þetta framboð af manni og fylgja bara settum reglum. Hvort sem það er að halda sig innan hitaeiningaramma, eða taka út heilu matarflokkana, eða allt kjöt, og þar fram eftir götunum. Maður hefur bara úr vissu að moða og öll ákvarðantaka verður einfaldari og auðveldari. Það þýðir samt ekki að maður hætti að gera tilraunir. 

Ég fann semsagt afskaplega ljóta rótarhnyðju í Waitrose og gekk út frá því að því ljótari því betri hlyti það að vera á bragðið. Keypti sem sagt celeriac rót, sem ég myndi þýða sem sellerírót á ástkæra ylhýra en get ekki alveg svarið fyrir það. Ég ákvað að byrja einfalt og hamfletti og kubbaði svo niður og sauð í mauk. Stappaði svo með smávegis smjéri og bauð upp á sem um kartöflumús væri að ræða. Mér þótti þetta óskaplega gott, kremað og létt, með örlitlum selleríkeim. Og kom alveg í staðinn fyrir músina. 

Og skildi mig eftir kampakáta; valmöguleiki innan ramma. Gæti ekki verið betra. 

Af magabólgum og meltingarvegum

Það er örugglega fátt skemmtilegra en að setja sér markmið. Setja upp plan, brjóta það niður í smærri einingar, kaupa sér nýja stílabók, setja upp litakerfi, reikna út kíló, eða sentimetra, eða vegalengd eða peninga. Hvað svo sem markmiðið er, að léttast eða lyfta þyngra, hlaupa lengra, safna fyrir einhverju eða verða hávaxnari kannski. Ég alveg elska þetta tímabil, þegar framtíðin er óskrifuð og hvað sem er getur gerst.  Og ég verð að viðurkenna að ég er svona smávegis háð því. Maður fær svona vímutilfinningu fyrst. Ég hef oft rokkað um í hugsuninni að kannski væri bara best að ráfa á milli mismunandi megrunarkúra og um leið og nýjabrumið fer af að byrja þá bara á þeim næsta. Svo lengi sem ég held alltaf í það að enginn kúr sé lausnin "á þessu öllu saman" þá sé í raun lítið að því að lifa bara frá einum kúr til annars. Það virðist samt ekki alveg virka þannig. Það fylgir alltaf tímabil þar sem maður verður fyrir vonbrigðum eða dettur í það og þyngist aftur um allt draslið áður en maður fattar að byrja á öðrum kúr. Og maður þarf að byrja upp á nýtt frekar en að geta bara haldið áfram. 

Dave minn fór til læknis um daginn. Hann er með slæmt magasár og er núna farin að fá allskonar skemmtilegar meltingartruflanir. Kom heim hálf traumtíseraður eftir pot í alla enda og eftir að fengið að vita að hann er ef til vill með coeliac (glúten óþol) og að læknirinn mælti eindregið með að hann taki mataræðið alvarlega í gegn. Eins niðurlútur og hann var gat ég ekki annað en uppveðrast yfir þessum fréttum. Ég gæti upplifað nýjabrumið í gegnum hann! Lögleg megrun! Sett upp plan um hitaeiningar sparaðar yfir daginn og vikuna, sett upp skrá um þyngd og hæð, framvarpað áætluðu þyngdartapi, búið til matseðil, verið peppari og gúrú og stjórnað hreyfingarplani. Þvílik lukka yfir mér! Já, og honum auðvitað. 

Hugsaði málið aðeins og ákvað að stinga upp á að hann myndi kaupa sér fitbit, úrið sem mælir hitaeiningar inn og út, skref tekin yfir daginn og mælir svefnmynstur. Mér fannst að svona tölfræðinördadót myndi helst höfða til hans til að halda honum við efnið. Og það var eins og ég vissi, hann varð ægilega spenntur yfir að fá nýtt "gadget" og rauk til að kaupa tækið. Síðan bað hann mig um að slaka á. Ég væri búin að ganga í gegnum mitt og að hann þyrfti að fá að gera þetta allt á sínum forsendum. Og ég skil hann vel, ég held að það sé ekki hægt að byrja á punktinum sem ég er stödd á núna. Það þarf hver og einn að skrifa sína sögu, prófa þetta allt. Er ég ekki sú sem hvað hæst belja um að engin ein leið henti öllum? 

Ég sit því núna og bít niður endajaxlana til að koma ekki með of miklar upplýsingar, eða vera með krítík eða bjóða ekki fram of mikla hjálp. Hann verður að fá að gera þetta sjálfur. Ég er bara að vona að gleðin og kátínan sem hann finnur fyrir núna smitist yfir í mig. Get ég sameinað þetta að borða af innsæi OG borðað eftir plani? Það er svo gaman að hafa plan....

Röddin í eyðimörkinni

Ég hef ekki verið ég sjálf að undanförnu. Ég er rosalega hress gella vanalega, jákvæð og bjartsýn og að mestu leyti hamingjusöm. En eitthvað hefur greinilega verið að plaga mig að undanförnu því þegar ég lít tilbaka finnst mér eins og að það heyrist afskaplega lítið í þessari jákvæðu, bjartsýnu rödd af því að reiða röddin yfirgnæfir allt annað. Svona eins og stjórnmálamaður í kappræðum hrópa ég bara hærra og hærra án þess að hafa svo sem neitt sérlega uppbyggilegt til málanna að leggja. 

Ég er bara að reyna að koma einhverju sensi á heiminn sem hefur skyndilega snúist á hvolf hjá mér. En í staðinn fyrir að vera glöð og þakklát fyrir þetta tækifæri að rannsaka heiminn út frá nýju sjónarhorni varð ég hrædd og reið. Og tók þann pól í hæðina að ég þyrfti að sannfæra alla um að við búum við misrétti og hatur og hamfarir og mér fannst ég þurfa að afsaka og bera í bætifláka fyrir allt sem ég gerði, eða gerði ekki. En ég þarf ekkert að sannfæra neinn um að þetta sé erfitt. Það vita það allir. Ég þarf heldur ekki að sannfæra neinn um að upplýsingarnar séu ruglandi og að maður viti ekki dag frá degi hvað "megi" og hvað "megi ekki" borða. Við erum öll jafn ringluð yfir því. Ég þarf heldur ekki að sannfæra neinn um hversu mikla vinnu ég legg í heilsuna. Ég veit það sjálf.  Málið er að maður þarf bara að afsaka sig ef maður skammast sín. Og ég á ekki að þurfa að skammast mín fyrir nokkurn skapaðan hlut. 

Ég er búin að blogga í langan tíma. Ég hef alltaf reynt að vera hrein og sönn og ímynda mér að ég sé að halda dagbók og að það sé enginn að lesa. Ég er kannski stundum of hreinskilin. En ég get heldur ekki neitað því að það er fólk sem les og að flestir sem lesa gera það vegna þess að ég var einu sinni "eftir" mynd. Og mér finnst leiðinlegt til þess að hugsa að ég sé hætt að veita hvatningu eða gefa hugmyndir eða hreinlega bara vera skemmtileg. En ég get heldur ekki bara hætt að skrifa eftir öll þessi ár. Það má vera að áherslan breytist aðeins.  

Mig langar ekki til að vera reiða röddin sem þrumar um réttindi feitra. Ég á ekkert að þurfa þess. Ég vil vera röddin sem talar um jafnvægi og sátt, um forvitni og uppgötvanir og frelsi og ást. Ég vil vera röddin sem segir að þetta verði allt í lagi. Ég vil vera röddin sem segir sannleikann, en ég vil líka vera röddin sem gefur von, ekki sú sem drepur hana niður. 

Af tíma-og fjárþröng

"Það þarf að hafa tíma, kunnáttu og fjárhag til að elda mat.

Svona þegar ég skoða söguna finnst mér augljóst að ein af ástæðunum fyrir því að fólk fitnar er unnin matvara. Ég tel að það sé engin tilviljun að við byrjum að fitna fyrir alvöru á svipuðum tíma og við hættum að elda frá grunni og matur verður meira og meira unninn til að vera einfaldara og fljótari í meðhöndlun. Endalaus viðbætt gervi-og bætiefni eru núna sett í allt bæði til að lengja líftíma, gera auðveldara til notkunar og til að bragðbæta. Og sumir segja til að gera okkur háðari bragðinu, þe með viðbættum sykrum og fitu. Þetta, í sambland við óæti sem er selt sem megrunarvara, megrunarkúrana sjálfa og breytta hegðun hvað hreyfingu varðar stuðlar svo allt að aukinni fitusöfnun meðal almennings. 

En fyrir utan að hér komi kjarnorkustyrjöld sem þurrkar allt draslið út svo við getum byrjað upp á nýtt tel ég að það sé fáránlegt að halda því fram að allir geti borðað vel og hollt og óunnið. Það er ýmislegt sem hér kemur til. Er aðgangur að ferskri matvöru þar sem þú býrð? Hefur þú efni á að kaupa ferska matvöru eða er dósamatur og hvítt brauð það sem launin þín bjóða upp á? Ef þú getur keypt ferskt geturðu borgað enn meira fyrir lífrænt? Hefurðu aðstöðu til að elda? Ertu með sæmilega vinnuaðstöðu, geymslu og hefurðu efni á að borga fyrir gas/rafmagn? Hefurðu orku eftir vinnu til að elda? Hefurðu kunnáttu til að gera það? Hefurðu tíma til að elda frá grunni? Þetta eru allt aðstæður sem eru ekki sjálfgefnar hverjum sem er. 

Það að borða hollan og góðan mat er því orðið að þjóðfélags-og efnahagsmálefni. (Socio-economic issue) og "offitufaraldurinn" því hluti af stærri umræðu en einfaldlega þeirri sem er í heilanum á mér. 

Flestir gera sér illa grein fyrir því hversu mikinn tíma og orku það tekur að standa í eldhúsinu, sér í lagi ef allt er eldað frá grunni. Það er nánast ómögulegt að biðja fólk um að gera þetta eftir langan vinnudag með börnin hangandi á manni þegar maður er ekki viss um hvort það sé til nóg á heftinu til að borga rafmagnsreikninginn. Mér þykir líka ólíklegt að flest okkar gerum okkur nægilega grein fyrir hvað matvara er gífurlega mikið unnin, og líka sú sem virðist ekki vera svo. Þannig myndi maður halda að það væri seif að kaupa kjúklingabringu, spínatpoka og pestókrukku. Sulla þessu svo saman og segjast hafa eldað kvöldmat. En kjúklingurinn hefur sjálfsagt verið alinn upp í loftlausu búri þar sem hann var neyddur til að éta sykrað korn. Svo er bringan sykur, vatns- og saltsprautuð til að vera stærri, ferskari og fallegri í pakkningunni. Spinatið er útsprautað af eiturefnum til að halda pöddum frá og til að gera það grænna. Pestóið inniheldur 50 grömm af sykri. En það er líka fáránlegt að rétta mér lifandi hænu og biðja mig um að snúa úr hálslið, skera í sundur, hamfletta eða reyta og elda svo. Ég kem ekki heim úr vinnu fyrr en klukkan sex, ég hef engan tíma í að kála hænum. 

Og ég nenni varla að fara út í ruglið sem viðgengst þegar að heilsuvöru kemur. Það virðist vera hægt að selja allan andskotans til almúgans ef stimpillinn "náttúrulegt" er smellt á dósina. Arsenik og blásýra eru 100% náttúrleg þannig að það er ekki endilega sama sem merki á milli "náttúrlegt" og "hollt". 

Það er lítið mál að flykkjast á námskeið í að elda hollt, kaupa matreiðslubækur og næla endalausum uppskriftum á pinterest. En hefurðu í alvörunni tíma og fjárráð til að elda hollt? Og ef þú hefur tíma og peninga (heppinn þú!) geturðu verið viss um að matvaran sé í alvörunni holl?

Það er sjálfsagt best að gera eins vel og maður getur með úrræðin, tímann og kunnáttuna sem maður hefur. En að halda að það sé sjálfsagt mál fyrir alla að borða "hollt" er hroki einn.

Af áralöngum misskilningi

Ég er búin að úthugsa þetta allt saman og hef einungis komist að einni niðurstöðu. Allt sem við teljum að sé rétt, satt og óhrekjanlegur sannleikur hvað fitutap varðar stenst ekki. Hitaeiningar inn og út, þjálfun, viljastyrkur. Ekkert af þessu útskýrir hversvegna ég er feit og held áfram að vera feit. Og ekkert segir mér heldur að það sé slæmt að vera feit, nema fagurfræðin. 

Ef það væri hægt að stjórna fitu þá væri hún undir stjórn. Það er bara svo einfalt. Ég trúi því bara ekki lengur að það sé hægt að nota aga til að stjórna mataræði eða jafnvel matarhegðun. Ég trúi að það sé hægt að nota innsæji og skilning og virðingu við sjálfan sig. Ef maður finnur fyrir gífurlegri löngun í eitthvað þá er það vegna þess að það vantar eitthvað. Ef maður er að ströggla við að berjast gegn því sem maður skilgreinir sem lélegt val á mat, er betra að reyna að sleppa því að refsa sjálfum manni og reyna frekar að skilja hvað er í gangi. Ég hef notað aga og viljastyrk til að neyða sjálfa mig til að borða og haga mér á hátt sem er skilgreindur sem heilsusamlegur og það hefur hreinlega ekki hjálpað til að gera mig heilsusamlegri. Á margan hátt hefur það frekar gert mig veikari; hefur skaðað enn frekar samband mitt við mat, skaðað traustið sem ég á að bera til sjálfrar mín og að auki hefur það ekki skilað sérlegum varanlegum árangri til að verða mjó.

Það er hinsvegar hægt að ná árangri í að laga óheilbrigt samband við mat og það er hægt að verða heilsusamlegri og það allt án þess að léttast um eitt einasta kíló. 

Hræsnin í samfélaginu er augljós þegar skaðleg áhrif þess að fara í megrunarkúr eru skoðuð. Ef heilsan væri málið þá væri áherslan önnur. En samt er því er haldið fram að það eitt að vera grönn sé nóg. Að hvað aðferð sem er notuð til að verða grönn sé í lagi. Skera út heila næringarflokka, taka inn pillur sem valda hjartaflökti eða pillur sem valda saurleka! Og allt er þetta dæmt sem virðingarverðar leiðir til að verða "heilsusamlegur"! Endalausir jó-jó megrunarkúrar skilja ekkert eftir nema litla orku, lélega næringu og þeir algerlega rugla brennslukerfinu og hormónastarfsemi líkamans. Þegar fókusinn er á að refsa sjálfum sér, halda frá manni næringu, hatast við sjálfan sig fyrir að vera ekki nógu sterkur, er engin leið að ná fram heilsu. 

Um leið og við erum að sjá mannfólkið fitna sem heild erum við á sama tíma að horfa á næringarskort. Hvernig passar það? Erum við ekki að borða of mikið? Hversvegna erum við ekki að fá næringarefni? Kannski að það hafi með að gera að megrunarmarkaðurinn er búinn að fokka þessu öllu upp. Tökum sem dæmi D-vítamín bætta mjólk. Til að líkaminn geti upptekið D-vítamín þarf hann fitu. Mjólkin er engu síður auglýst sem fitusnauð. Hvernig á líkaminn þá að vinna úr viðbættu D-vítamíninu? Þetta er allt saman bara rugl.

Ég hef að undanförnu heyrt mikið talað um fólk sem er "skinny fat" Það er að segja að það er grannt á að líta en er með offitu að innan. Líffærin eru þakin innri fitu sem er mjög óheilsusamleg. Þegar ég hugsa um þetta þá sýnist mér að skilgreining á offitu sé orðin meiningarlaus ef grannt fólk getur líka verið offitusjúklingar. Ef grannt fólk fær innri offitu og sykursýki og feitt fólk er fílhraust með lágt kólesteról og fínan blóðþrýsting nú þá hlýtur það að vera merkingarlaust að vera of feitur.

Nema auðvitað hvað útlitið varðar. 

Mismunandi fólk bregst við mataræði og þjálfunarprógrammi á mismunandi hátt. Ég get skapað 3500 hitaeiningaþurrð yfir vikuna en ekki lést um 500 grömmin sem stærðfræðin segir að ég eigi að léttast um. Við stynjum upp yfir okkur að þessi og hinn geti borðað eins og hestur en aldrei fitnað en sumir geti ekki hugsað um mat án þess að bæta á sig fitu og samt höldum við að sama prógrammið gilldi fyrir alla? Hvaða rugl er það eiginlega? Borða minna og hreyfa sig meira... Þetta bara virkar ekki. Ef poki af kartöfluflögum hefði nákvæmlega sömu áhrifin á alla þá væru kartöfluflögur einfaldlega ólöglegar. 

Frá fyrstu stund sem maður byrjar að hreyfa sig byrjar líkaminn að vinna betur úr öllum næringarefnum og sér í lagi sykrum. Hreyfing er góð, ekki vegna þess að maður gæti kannski grennst. Hreyfing er góð vegna þess að allt kerfið helst við betur og lengur fram eftir ef maður hreyfir sig, þó maður léttist aldrei um eitt einasta kíló. En samt sjáum við ekkert sem árangur nema ef kíló og sentimetrar fjúki. Sannleikurinn er að frá fyrsta skrefi er árangri náð. 

Ef líkaminn vildi ekki vera feitur myndi hann ekki berjast gegn því að fitna? Ef líkamlega það er betra að vera grannur af hverju höfum við þróast til að vera með fituforða? Maður grennist þegar maður borðar ekki nóg. Og hvernig í ósköpunum er hægt að segja að það sé gott að borða ekki nóg? Náttúrulega granna fólkið dó allt út. Við erum afkomendur þeirra sem best söfnuðu fitu á líkamann til að lifa af hungurtímabil, við erum genatískt prógrömmuð til að fitna. 

Hjarta, heili og lifur eru líffærin sem brenna mestum hitaeiningum. Ef maður takmarkar þær byrjar maður einfaldlega að ganga á hæfni líffæranna til að starfa af fullum krafti. Það má vera að til að byrja með noti maður upp einhvern fituforða en að lokum byrja þess líffæri einfaldlega að starfa verr. Kaldhæðnin er svo að allir þessir "detox" kúrar sem fólk fer á. En með því að hefta orkuna sem lifrin fær byrjar að draga úr hæfni hennar til að vinna úr einmitt þessum eiturefnum sem tilgangurinn var að ná úr líkamanum! 

Það eina sem þarf að breytast er viðhorf okkar til feitra. Ef við erum jafnheilsusamleg og grannt fólk nú þá er engin ástæða til að krefjast þess að við grennumst nema af fagurfræðilegum ástæðum. Ekki krefst ég þess að rauðhærðir raki af sér hárið. Það velur það enginn að vera feitur, það eru mýmargar ástæður fyrir því að vera það. Nei, þetta er allt saman bara rugl og vitleysa og hver tilraun til að verða grennri gerir ekkert nema að vinna gegn því markmiði. Hættum þessu bara og byrjum frekar að fagna margbreytileika mannfólksins. 

Þorlákshöfn -Rhosllannerchrugog

6. júní næstkomandi eru komin tólf ár síðan ég flutti hingað til Norður Wales. Þó ég hafi flutt hingað til að búa með manni og barni þá verð ég nú samt að viðurkenna að það voru mörg ár sem liðu þangað til ég hætti að vera "á leiðinni heim". Og það liðu enn fleiri þar til ég fékk ekki lengur spurninguna um hvenær ég flytti aftur heim. Eins og það að búa erlendis sé alltaf bara tímabundið ástand fyrir Íslending. En hér er ég enn og með hverju árinu sem líður finnst mér ólíklegra að ég fari nokkuð aftur heim. Það er svo komið núna að það eru rétt fjögur ár í að ég verði búin að búa hér eins lengi og ég átti heima í minni ástkæru Þorlákshöfn! Þannig að það líður heldur ekki á löngu áður en ég geti með sanni kallað sjálfa mig jafnmikinn "Jacko" (gæluorð fyrir fólk sem býr hér í þorpinu mínu) og ég get kallað mig Þollara.

Það er margt gott við að búa í útlöndum en ég skal nú samt segja að þetta var erfitt fyrst. Fyrir utan að sakna mömmu og pabba, vina og vandamanna ákaflega, þá var íslenskur matur mér sérlega hugleikinn. Hver sem hingað kom var krafinn um harðfist, söl, Nóakropp, flatkökur, lakkrís, remúlaði, pulsusinnep, hraunbita, appelsín, hangikjöt, saltfisk og skyr. Eftir því sem árin liðu varð listinn styttri þangað til að eftir stóð eiginlega bara harðfiskur. Þó ég slái nú ekki hendinni á móti Nóakroppi svona ef mér er boðið. Allt hitt fæ ég bara þegar ég kem heim. Það hjálpar líka að viðhalda harðfisknum (fyrir utan að vera gvuðaveigar) að Lúkas hámar hann í sig og ég vil endilega viðhalda því. Skyr var svo alltaf smávegis hjartasorg. Það er einhvernvegin vesen að vera að burðast með það á milli landa, og eitthvað sem ég nenni ekki að gera. Sérstaklega núna þegar keppikeflið er að fljúga með sem minnstan farangur. 

Hér í Bretlandi er alltaf heill gangur tileinkaður jógurtafurðum í öllum stórmörkuðum. Heilu kílómetrarnir í röðum af allskonar gúmmelaði; hreint og bragðbætt, sykrað og ósykrað, með allskonar ávöxtum eða granóla og kexi, heilsusamlegt eða jafn djúsí og góður eftirréttur. Og þar með talin grísk jógurt sem síðustu ár hefur aldeilis byrjað að njóta vinsælda meðal þeirra sem hugsa um heilsuna. Full af próteini og fitusnauð en samt þykk og rjómakennd. Ég fór fljótt að hugsa með mér að ég þyrfti að koma fólki upp á séríslenskt skyr. Skildi eiginlega ekki afhverju það hafði ekki gerst fyrr. Enn betra og hollara en grísk jógúrt! Þegar ég svo fattaði að það er í raun einfalt mál að búa sér skyr til heima sá ég í hendi mér að hér væri tækifærið mitt. Byrja á heimayrkju, koma í umferð, og koma svo með sér íslensk-velska blöndu; íslenskt skyr úr velskri sauðamjólk! 

Innan við viku eftir að ég hóf tilraunir heima kom í ljós að auðvitað var einvher búinn að hugsa þetta fyrir, og nú er hægt að kaupa hér skyr eftir íslenskri uppskrift í öllum betri stórmörkuðum. Hreint, jarðaberja og með hunangi. (Sem er bara rangt!) Og auglýsingin fylgir með. Tvisvar til þrisvar á kvöldin við sjónvarpsgláp æpi ég upp yfir mig "Eyrarbakki!" Og "hvaða fjall er þetta eiginlega? Það er ekkert fjall á Eyrarbakka?" Og um mig hríslast unaðsþjóðrembingur. VIð erum svo spes og æðisleg. 

Skyrið er fínt. Það er ekki alíslenskt, framleitt í Þýskalandi, hugsað upp í Danmörku og markaðsett hér. Skyrið mitt er kannski ekki mikið íslenskara, framleitt í Wales með enskri undanrennu. Og það er ekki ódýrara að búa það til sjálf, amk ekki á meðan ARLA skyrið er á tilboði í ASDA.  En það er svo skemmtilegt að búa það til sjálf. Standa yfir pottinum og fylgjast með hitastiginu. Hvað það er rosalega góð lykt sem stendur af skyrinu þegar það er búið að hleypa. Hvað það glansar fallega og að sjá svo breytinguna þegar mysan hefur síast frá. Það er bara eitthvað óviðjafnanlegt við allt sem maður leggur vinnu og ástúð í. Alveg sama hvað það er.  Meira segja þó maður endi ekki sem útrásarvíkingur.

Af uppreisn

Ég á aldrei eftir að verða grönn. Aldrei. Ég á aldrei eftir að verða grönn þannig að ég get allt eins verið hamingjusöm. 

Oftar en ekki ljósta mann bestu hugmyndirnar þegar maður er að hreyfa sig og það var á hjólreiðum á leiðinni í vinnunna um daginn sem þessi hugsun kom upp. Ég get allt eins bara verið hamingjusöm frekar en að reyna að vera grönn. En hvað þýðir það eiginlega þegar ég segi svona hluti? Hvað þýðir það að vera feit og hamingjusöm og í hvað á ég að eyða tíma mínum ef ég er búin að gefa upp á bátinn þennan draum um að verða grönn og í ofan á lag búin að fjarlæga samasemmerkið á milli grönn og hamingjusöm? 

Get ég nú bara látið það eftir mér að ryksuga í mig heilum kexpakka á kvöldin? Get ég hætt að hreyfa mig? Get ég bara strokið ástúðlega um belginn á mér og andvarpað af hamingju að ég þurfi ekki lengur að hafa áhyggjur af honum? Get ég bara "gefist upp"?

Mér finnst að gefast upp ekki vera skilgreinining á að hætta að reyna að vera grönn og vera hamingjusöm. Ég held að þetta túlkist frekar sem bara ein setning: að vera hamingjusöm. Um leið og ég tek út úr dæminu að vera grönn opna ég fyrir möguleikann á að borða til að næra mig af alvöru og hreyfa mig fyrir gleðina. Ég er nefnilega hamingjusöm þegar ég hreyfi mig og þegar ég næri mig. Þegar ég hinsvegar borða með það eitt í huga að þvinga fram hitaeiningaþurrð og hreyfi mig með það eitt í huga að brenna enn fleiri hitaeiningum er ég ekki hamingjusöm. Hreyfing er ekki góð af því að maður gæti grennst af því að hreyfa sig; hreyfing er góð af því að hreyfing er góð. Það er hreyfinging sjálf sem gerir manni gott, ekki eitthvað sem kannski gæti gerst í framtíðinni. 

Ég á bara enn erfitt með að slaka á uppreisninni. Ég veit ekki alveg gagnvart hverjum ég er að gera uppreisn þegar ég borða yfir mig; gegn einhverju óskilgreindu yfirvaldi sem áður bannaði ofát á mat sem ég flokka sem djúsí eða gagnvart samfélagi sem segir mér að ég sé ákveðinn karakter bara vegna þess að það ég er feit. Ég á enn mjög erfitt með það. Að það sé hægt að segja mér að ég sé löt, án viljastyrks og einmana bara af því að ég ber utan á mér hvernig ég borða. Hvað með grönnu manneskjuna sem mætir ekki í vinnu? Ekki get ég dæmt um að hún sé löt bara á útlitinu en samt er í lagi að dæma svo um feitt fólk. Persónulega veit ég um fáa sem vinna jafn hörðum höndum að nokkrum sköpuðum hlut og ég hef unnið að því að verða grönn síðustu 35 árin. En samt má dæma mig sem lata. 

Er nema von að mig langi stundum að gera uppreisn. En ég er bara alltaf að skilja betur að byltingin étur börnin sín og fær sér svo líka kökusneið á eftir og bitnar á engum nema sjálfri mér. 

Sem færir mig aftur að því að vera hamingjusöm. Fyrir mér er það að finna þetta jafnvægi. Þar sem ég hreyfi mig þannig að það er skemmtilegt og með tilgangi en krefst ekki neins járnvilja. Járnvilji er bara fyrir sérsveitarmenn og á ekkert erindi við venjulegt fólk sem stundar venjulega hreyfingu. Þar sem ég er ekki það feit að ég meiði mig þegar ég hreyfi mig. Þar sem ég get borðað það sem mér sýnist, þegar mér sýnist en að ég kjósi frekar sjálfviljug að borða mat sem ég veit að lætur mér líða vel líkamlega. Þannig að ég kjósi að hætta að borða áður en ég verð of södd. Þar sem ég get dílað við sorgina sem ég finn þegar ég þvinga mig til að hætta áður en ég vil. Þar sem ég er frjáls.  

Það er meira en að segja það að gefa upp á bátinn rúmlega þrjátíu ára gamlan draum. Ég geri ekki ráð fyrir því að ég get bara hætt rétt sí sonna að hugsa í hitaeiningum. Þetta á eftir að vera smá prósess. En ég geri líka ráð fyrir því að sátt við sjálfa mig, jafnvægi og frelsi séu betri og stærri verðlaun en að passa í buxur sem ég keypti 1988.